เวลากับเมือง-15นาทีของใคร?

ประเด็นสำคัญ

หรือคนที่ล้มเหลวการให้ความสำคัญกับคุณค่าของเวลาจึงมีความสำคัญ” คำคมอันทรงพลังนี้เรามักจะพบเจอได้ในโลกออนไลน์ และดูเป็นเหมือน “สัจธรรม” อย่างหนึ่งไปแล้ว อีกด้านหนึ่งก็เหมือนจะ

“โทษเหยื่อ” ไปด้วยว่าคนที่ล้มเหลวนั้นบริหารเวลาไม่ดีพอ เป็นปัญหาของคนคนนั้นเอง ไม่ใช่ปัญหาของสังคม หรือปัญหาระดับโครงสร้าง… แนวคิดเรื่อง “เมือง 15 นาที”

รายละเอียดเพิ่มเติม

เราได้ยินกันมาสักพักหนึ่งแล้ว ทั้งทางวิชาการและทางนโยบาย และเริ่มมีการนำมาปฏิบัติเป็นประเด็นๆ ไป เช่น สวน 15 นาที หรือในอนาคตส่วนหนึ่งที่น่าจะเกี่ยวข้องก็คือ

การแบ่งเมืองเป็นบล็อกย่อยๆ โดยมองว่าการผสมผสานกันของเมืองและเวลาในแบบนี้จะนำมาซึ่ง “ความสะดวกสบาย” มากขึ้นกับผู้ที่อยู่อาศัยในเมือง ไม่ต้องเดินทางไกลไปทำงาน

พักอาศัยและจับจ่ายใช้สอย นึกๆ ดูคู่เทียบของแนวคิดแบบนี้ยุคหนึ่งก็คือ การออกแบบให้ที่พักอาศัย กับแหล่งงาน และแหล่งจับจ่ายใช้สอยอยู่ห่างกัน โดยใช้รถยนต์เป็นหลัก

สถานการณ์ล่าสุด

เดินทางเข้ามาทำงานในเมือง มาช้อปปิ้งในเมือง และกลับไปพักอาศัยในย่านชานเมือง หรืออีกคู่เทียบคือ เมืองที่อิงกับการคมนาคม TOD-Transit-Oriented Development ที่พัฒนาวางกิจกรรมต่างๆ

ไว้เป็นกระจุก เป็นศูนย์เมืองย่อยๆ แล้วเชื่อมกันด้วยโครงสร้างการคมนาคมใหญ่/ขนส่งมวลชน เช่น รถไฟ รถไฟฟ้าระบบราง หรือจะแปลให้ตรงไปตรงมาคือ การพัฒนาพื้นที่รอบสถานีขนส่ง (ขนาดใหญ่)

เพื่อให้เกิดความกระชับ และใช้คำว่าส่งเสริมให้มีการใช้ประโยชน์ที่ดินแบบผสมผสาน แนวคิดเมือง 15 นาที แม้จะถูกพัฒนามาสักเมื่อสิบปีก่อน

มุมมองและผลกระทบ

แต่ก็เริ่มเป็นที่นิยมและนำมาพัฒนาในการออกแบบนโยบายและโครงการมากขึ้นตั้งแต่ช่วงการระบาดของโควิด เพื่อตอบโจทย์ที่ท้าทายต่อความเปราะบางของเมือง

และทำให้เมืองยั่งยืนและพร้อมรับภัยพิบัติมากขึ้น รวมทั้งเรื่องของความแปรปรวนของสภาพอากาศ และสภาพแวดล้อม

ความสนใจเรื่องเมืองสิบห้านาทีนี้กลายเป็นประเด็นใหญ่ในการรณรงค์หาเสียงของนายกเทศมนตรีมหานครปารีส ที่ทำให้นายกเทศมนตรีคนเดิมได้รับการเลือกตั้งกลับมาอีกครั้งเมื่อ 6 ปีก่อนอีกด้วย

ข้อมูลจากแหล่งข่าว

แก่นกลางของความคิดเรื่องเมืองสิบห้านาทีก็คือเรื่องของการที่เมืองจะประกอบด้วย “ละแวกบ้าน” หรือ “ย่าน” ย่อยๆ ที่มีบริการพื้นฐานและความสะดวกสบายต่างๆ (ถ้าศัพท์เก่าเรียกว่า

สาธารณูปโภคและสาธารณูปการ) ที่เพียบพร้อมและเข้าถึงได้ไม่เกินสิบห้านาทีผ่านการเดิน หรือปั่นจักรยาน ทั้งนี้ เป้าหมายสำคัญคือการเชื่อมโยงย่านต่างๆ เข้าด้วยกัน

และทำให้ชีวิตในเมืองมีความเฉพาะถิ่นเฉพาะที่มากขึ้นในแต่ละย่าน ทำให้เกิดการพัฒนาที่ไม่ทิ้งใครไว้ข้างหลัง มีชีวิตชีวา และ ชุมชนต่างๆ ก็เข้มแข็งเพราะเมืองมันกระชับขึ้น

มีการใช้ที่ดินที่ผสมผสาน และใช้เทคโนโลยี (ดิจิทัล) ต่างๆ ในการวางแผนเมืองให้ได้ประโยชน์สูงสุด เมืองก็จะมีความแน่น (ยิ่งแน่นแปลว่าใช้ที่ดินคุ้มค่า เกิดมูลค่าสูง ใช้ทรัพยากรร่ว…

อ่านรายละเอียดต้นทางได้ที่ มติชน