‘ผศ.ดร.พีรพัฒ’ ประเดิมเจาะลึกการวางกติกาใหม่ ‘บริการเรียกรถ-ส่งอาหาร’

(E-Commerce) (2) ธุรกิจค้าส่งค้าปลีกสมัยใหม่และระยะเวลาการให้สินเชื่อการค้า (Credit Term) และ (3) บริการเรียกรถโดยสาร (Ride-hailing)

รายละเอียดเพิ่มเติม

กับบริการจัดส่งออนดีมานด์อย่างส่งอาหารส่งของด่วน ผมเลยตั้งใจจะเขียนชวนคุยให้ครบทั้งสามเรื่องเป็นซีรีส์ 3 ตอน โดยวันนี้ขอเริ่มจาก “บริการเรียกรถกับส่งอาหาร” (ride-hailing and food

delivery) ก่อนนะครับ ปัจจุบันกติกาหลักที่ใช้อยู่ของกลุ่มนี้คือประกาศ กขค. ว่าด้วยการปฏิบัติทางการค้าที่ไม่เป็นธรรมระหว่างแพลตฟอร์มส่งอาหารกับร้านอาหาร ซึ่งออกเมื่อปลายปี 2563 หรือ

ยุคโควิดที่ร้านอาหารต้องพึ่งเดลิเวอรี่และโดนเก็บค่าส่วนแบ่งรายได้ (ที่เราเรียกกันติดปากว่า GP หรือ Commission) กันค่อนข้างสูง แต่ความจริงคือ ในช่วงประมาณ 5 ปีผ่านไป

สถานการณ์ล่าสุด

ตลาดมีความเปลี่ยนแปลงหลายประการครับ (และไปในทางที่การแข่งขันน้อยลงเสียด้วยสิ) Foodpanda ถอนตัวจากไทยเมื่อเดือนพฤษภาคม 2568 หลังขาดทุนต่อเนื่องมา 13 ปี SCBX ตัดสินใจขายกิจการ

Robinhood ที่ขาดทุนสะสมกว่า 5,500 ล้านบาทให้กลุ่มทุนใหม่ จนวันนี้ฝั่งส่งอาหารเหลือผู้เล่นหลักเพียงสองราย คือ GrabFood กับ LINE MAN Wongnai ซึ่งรายงานของสำนักงาน กขค.

ประเมินว่าครองปริมาณธุรกรรมรวมกันถึงราว 80-90% ส่วนฝั่งเรียกรถ Bolt โตจากส่วนแบ่งไม่ถึง 5% ขึ้นมาราว 45% มาประกบ Grab ที่ราว 45-50% กลายเป็นตลาดสองเจ้าไปเรียบร้อย

มุมมองและผลกระทบ

ภาพนึงที่ผมอยากชี้ให้เห็นคือ ประกาศเดียวที่มีอยู่ตอนนี้ถูกออกแบบมาสำหรับธุรกิจ “ส่งอาหาร” ซึ่งเป็นเพียงแค่ส่วนหนึ่งของระบบนิเวศ ในขณะที่ธุรกิจวันนี้พัฒนาไปเป็นซูเปอร์แอป (Super

App) ที่พ่วงเรียกรถ ส่งอาหาร ส่งของ การเงิน และโฆษณาเข้าด้วยกันหมด และปัญหาก็เริ่มเกิดขึ้นมากขึ้นเรื่อย ๆ นะครับ แค่ในช่วงปี 2569 มีเรื่องร้องเรียนเข้าสู่การพิจารณาของ กขค. 68

เรื่อง เป็นเรื่องธุรกิจแพลตฟอร์มดิจิทัลโดยตรงถึง 17 เรื่อง คำถามของการรับฟังรอบนี้ผมเชื่อว่าไม่ใช่แค่ประเด็น “จะแก้ประกาศเดิมตรงไหน” แต่ควรจะกว้างกว่านั้นคือ

ข้อมูลจากแหล่งข่าว

“จะกำกับทั้งระบบนิเวศนี้อย่างไร” เรื่องนี้กระทบตั้งแต่ร้านข้าวแกง ไรเดอร์ คนขับ ไปจนถึงค่ารถตอนฝนตกของพวกเราทุกคน

และบังเอิญนี่เป็นโจทย์คลาสสิกที่กฎหมายแข่งขันทั่วโลกกำลังเถียงกันอยู่พอดี เลยอยากชวนดูให้เห็นภาพรอบ ๆ กันครับ ประเด็นที่ผมคิดว่าน่าสนใจมี 4 ข้อครับ 1. Network Effects

ทำไมตลาดแบบนี้ถึงมักจะ “เหลือไม่กี่เจ้า” หัวใจของธุรกิจแพลตฟอร์มคือผลกระทบเชิงเครือข่าย (Network Effects) ครับ ผู้โดยสารอยากใช้แอปที่มีรถเยอะเพราะไม่ต้องรอนาน

คนขับอยากอยู่แอปที่มีผู้โดยสารเยอ…

อ่านรายละเอียดต้นทางได้ที่ ไทยโพสต์