คนเสียภาษีหดหาย แต่กำไรแชบอลพุ่งกระฉูด เจาะแนวคิด ‘ภาษี AI’ โมเดลปฏิรูปการคลังเกาหลีใต้

ประเด็นสำคัญ คนจ่ายภาษีลดลง แต่รัฐต้องใช้เงินมากขึ้น โจทย์ใหญ่ของเกาหลีใต้ในอนาคต ‘ภาษี AI’ หนทางปฏิรูปการคลังเพื่ออนาคตในมุมเกาหลีใต้ ‘กองทุนเพื่ออนาคต’ เปลี่ยนรายได้ยุค AI เป็น ‘กันชนทางการคลัง’ ระยะยาวของชาติ ประโยคดังกล่าวกำลังเป็นคำถามระดับชาติในสังคมเกาหลีใต้ เมื่อแรงงานมนุษย์มีจำนวนลดน้อยลง แต่ผู้สูงอายุกลับเพิ่มขึ้นจนเต็มเมือง ขณะที่กลุ่มที่ได้รับผลประโยชน์มากที่สุดในสมการนี้ คือ บริษัทยักษ์ใหญ่ระดับแชบอล (Chaebol) ที่กำลังกอบโกยความมั่งคั่งมหาศาลจากคลื่นเทคโนโลยีแห่งยุคอย่างปัญญาประดิษฐ์ (AI) ประเด็นที่แทบไม่มีใครพูดถึงในอดีต อย่างการเก็บ ‘ภาษี AI’ จึงกลายเป็นหมุดหมายสำคัญของการปฏิรูปการคลังของประเทศ ณ วันนี้ ถือเป็นทางออกของเกาหลีใต้ในการดึงความมั่งคั่งจากเทคโนโลยีมาอุดรอยรั่วทางการคลัง ไปพร้อมกับการสร้างรากฐานสวัสดิการแห่งอนาคต ความเคลื่อนไหวในครั้งนี้กำลังจะกลายเป็นโมเดลต้นแบบให้กับหลายประเทศ รวมถึงไทยในฐานะประเทศที่กำลังก้าวสู่สังคมผู้สูงวัยต้องเรียนรู้และจับตามองอย่างใกล้ชิด THE STANDARD ชวนสำรวจว่า เกาหลีใต้กำลังออกแบบการคลังใหม่อย่างไร เหตุใดภาษี AI จึงถูกหยิบยกขึ้นมาเป็นคำตอบ คนจ่ายภาษีลดลง แต่รัฐต้องใช้เงินมากขึ้น โจทย์ใหญ่ของเกาหลีใต้ในอนาคต หากมองเฉพาะสถานะทางการคลังในปัจจุบัน เกาหลีใต้ถือเป็นประเทศที่ยังมีพื้นที่ทางการคลังค่อนข้างมาก โดย IMF ระบุว่า หนี้ของรัฐบาลกลางมีตัวเลข ‘ต่ำ’ กว่า 50% ของ GDP นับเป็นตัวเลขที่น้อยกว่า เมื่อเทียบกับประเทศพัฒนาแล้ว เช่น ญี่ปุ่น สหรัฐอเมริกา ฝรั่งเศส และอิตาลี ทั้งนี้ องค์การเพื่อความร่วมมือทางเศรษฐกิจและการพัฒนา (Organisation for Economic Co-operation and Development: OECD) จัดให้เกาหลีใต้เป็นประเทศในกลุ่ม ‘ภาระภาษีต่ำ-สวัสดิการน้อย’ กล่าวคือ รัฐยังจัดเก็บภาษีและใช้จ่ายด้านสวัสดิการในสัดส่วนที่ต่ำกว่าหลายประเทศในกลุ่ม OECD ทำให้รัฐบาลยังมีพื้นที่ทางการคลังเหลือมากพอสำหรับใช้นโยบายกระตุ้นเศรษฐกิจ หรือรับมือกับวิกฤตระยะสั้นที่อาจเกิดขึ้น ทว่าสิ่งที่รัฐบาลและนักเศรษฐศาสตร์กำลังกังวล คือ ภาพของเกาหลีใต้ในอีก 10-20 ปีข้างหน้า เมื่อโครงสร้างประชากรเปลี่ยนไปอย่างรวดเร็ว และภาระทางการคลังกำลังเพิ่มขึ้นสวนทางกับรายได้ของรัฐ ขยายความให้เห็นภาพง่ายๆ คือ ในอนาคต เกาหลีใต้จะมีคนวัยทำงานและผู้เสียภาษีน้อยลง ขณะที่รัฐบาลต้องใช้เงินมากขึ้นเรื่อยๆ เพื่อรองรับบำนาญ ค่ารักษาพยาบาล และการดูแลผู้สูงอายุระยะยาว ในประเด็นดังกล่าว IMF ให้ข้อมูลว่า เกาหลีใต้เป็นหนึ่งในประเทศที่ประชากรแก่ตัวเร็วที่สุดในโลก เนื่องจากประชาชนมีอายุขัยยืนยาวขึ้น สะท้อนผ่านสัดส่วนประชากรอายุ 65 ปีขึ้นไปที่เพิ่มขึ้นแตะ 20% ของประชากรทั้งหมด แต่ในอีกด้านหนึ่ง อัตราการเจริญพันธุ์กลับอยู่ในระดับต่ำที่สุดแห่งหนึ่งของโลก โดยในปี 2023 ลดลงเหลือเพียง 0.72 ส่งผลให้เกาหลีใต้ก้าวเข้าสู่ ‘สังคม…

อ่านรายละเอียดต้นทางได้ที่ เดอะสแตนดาร์ด