นักวิจัย VISTEC คว้า ‘นักวิทยาศาสตร์ดีเด่น 2569’ จากงานขยายรหัสพันธุกรรม-เอนไซม์ย่อยพลาสติก PET

ประเด็นสำคัญ

สถาบันวิทยสิริเมธี (VISTEC) เป็นผู้ได้รับรางวัลนักวิทยาศาสตร์ดีเด่น ประจำปี 2569 ดร.ชยสิทธิ์ได้รับรางวัลจากผลงาน ‘การบุกเบิกเทคโนโลยีชีววิทยาสังเคราะห์และการขยายรหัสพันธุกรรม

เพื่อการพัฒนานวัตกรรมด้านสุขภาพและสิ่งแวดล้อม’ หลังคณะกรรมการมีมติเป็นเอกฉันท์เห็นว่าผลงานมีความเป็นเลิศทางวิชาการในระดับงานวิจัยแนวหน้า

รายละเอียดเพิ่มเติม

และมีศักยภาพสร้างความเปลี่ยนแปลงต่อวงการวิทยาศาสตร์ในระดับสากล ผลงานสำคัญของ ดร.ชยสิทธิ์ คือการพัฒนาเทคโนโลยีสร้างโปรตีนที่มีกรดอะมิโนชนิดใหม่

เพื่อนำไปสร้างเซนเซอร์ชีวภาพซึ่งสามารถตรวจวัดโปรตีนภายในเซลล์ที่ยังมีชีวิตแบบเรียลไทม์ เช่น การตรวจการก่อตัวของโปรตีนเบต้าอะไมลอยด์ ซึ่งเกี่ยวเนื่องกับโรคอัลไซเมอร์

ช่วยให้นักวิจัยเข้าใจกลไกของโรคและอาจนำไปสู่การพัฒนาแนวทางรักษาในอนาคต อีกหนึ่งผลงานสำคัญคือการเป็นทีมวิจัยแรกของโลกที่ค้นพบเอนไซม์จากจุลินทรีย์ในน้ำลายมนุษย์

สถานการณ์ล่าสุด

ซึ่งสามารถย่อยสลายพลาสติกโพลีเอทิลีนเทเรฟทาเลต หรือ PET พร้อมพัฒนาแพลตฟอร์มเร่งวิวัฒนาการเอนไซม์และจุลินทรีย์ดัดแปลงพันธุกรรม เพื่อนำไปใช้รีไซเคิลพลาสติกและเปลี่ยนขยะ PET

ให้เป็นสารเคมีมูลค่าสูง รวมถึงสารตั้งต้นสำหรับสังเคราะห์ยารักษาโรคพาร์กินสัน นอกจากนี้ ดร.ชยสิทธิ์ยังพัฒนาแพลตฟอร์มตรวจวินิจฉัยโรคติดเชื้อด้วยเทคโนโลยี CRISPR

ซึ่งมีความไวและความจำเพาะสูง ต้นทุนต่ำ และสามารถใช้ตรวจ ณ จุดดูแลผู้ป่วย โดยเริ่มจากชุดตรวจเชื้อโควิด-19 ที่ได้รับอนุญาตจากสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยาในปี 2564

มุมมองและผลกระทบ

ก่อนต่อยอดไปสู่การตรวจโรคเมลิออยโดสิสและชิคุนกุนยา ผลงานของ ดร.ชยสิทธิ์ได้รับการตีพิมพ์ในวารสารวิชาการระดับโลกหลายฉบับ เช่น Nature, Nature Chemical Biology, Nature Biomedical

Engineering, Journal of the American Chemical Society, Proceedings of the National Academy of Sciences และ Angewandte Chemie สะท้อนความสามารถในการสร้างองค์ความรู้และเทคโนโลยีใหม่

ไม่ได้เป็นเพียงการนำเทคโนโลยีจากต่างประเทศมาประยุกต์ใช้ สำหรับรางวัลนักวิทยาศาสตร์ดีเด่น ผู้ได้รับรางวัลจะได้รับพระราชทานรางวัลจากสมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า

ข้อมูลจากแหล่งข่าว

กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี พร้อมเงินรางวัล 400,000 บาท ศ.ดร.จำรัส ลิ้มตระกูล ประธานคณะกรรมการรางวัลนักวิทยาศาสตร์ดีเด่น กล่าวว่า

ประเทศไทยจำเป็นต้องสร้างองค์ความรู้และเทคโนโลยีของตนเอง โดยเฉพาะงานวิจัยขั้นแนวหน้า หรือ Frontier Research ซึ่งเป็นรากฐานของนวัตกรรม อุตสาหกรรมแห่งอนาคต และเศรษฐกิจฐานความรู้

หากต้องการก้าวพ้นกับดักรายได้ปานกลางและเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขัน ศ.ดร.จำรัสระบุด้วยว่า การลงทุนวิจัยและพัฒนาของโลกในปี 2567 มีมูลค่าประมาณ 2.87 ล้านล้านดอลลาร์สหรัฐ

ขณะที่เกาหลีใต้ลงทุนด้านการวิจัยมากกว่า 5% ของ…

อ่านรายละเอียดต้นทางได้ที่ เดอะสแตนดาร์ด