ความยุติธรรมเข้าถึงได้ง่าย นวัตกรรมศาลยุคใหม่ ทุกคนต้องรู้!

การที่สำนักงานศาลยุติธรรมนำเทคโนโลยีมาใช้เพื่ออำนวยความสะดวกแก่ประชาชน ทนายความ ที่เข้ามาใช้บริการศาลยุติธรรมนั้น ศาลได้นำระบบคอมพิวเตอร์มาใช้นานมากแล้ว

รายละเอียดเพิ่มเติม

แต่ถ้าการนำเทคโนโลยีมาใช้บริการประชาชนหรือเป็นช่องทางเกี่ยวกับการพิจารณาคดีมีการนำมาใช้ราวๆ ปี 2560-2562 ระบบที่ว่าเปรียบเสมือนเป็นหน้าบ้าน ส่วนหลังบ้านให้บุคลากรใช้บันทึกข้อมูล

แต่เริ่มนำมาให้ประชาชน ทนายความ ในการฟ้องคดี พิจารณาคดีเป็นไปตามกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง เพราะก่อนหน้านี้ไม่มี

ก็อาศัยจากที่ว่าพอมีกฎหมายตัวนี้ออกมาสำนักงานศาลยุติธรรมจึงพัฒนาระบบให้ตอบสนองกับกฎหมาย เริ่มแรกระบบที่ใช้เป็นการยื่นฟ้องทางออนไลน์ มีการพัฒนาปรับปรุงระบบอยู่ตลอดเวลาจนทุกวันนี้

สถานการณ์ล่าสุด

คนที่อยู่ในวงการศาลจะรู้จักในชื่อของระบบ e-Filing ประชาชน ทนายความ สามารถฟ้องคดีมาที่ศาลผ่านระบบออนไลน์ได้ จากเดิมต้องทำคำฟ้องเป็นกระดาษเดินทางมายื่นฟ้องยังศาล

ก่อนยื่นคำร้องให้เจ้าหน้าที่พอมีระบบนี้ก็สามารถเป็นทางเลือกให้ว่าไม่ต้องทำคำฟ้องเป็นกระดาษ สามารถทำผ่านระบบออนไลน์ได้เลย จากวันที่เริ่มมีระบบตั้งแต่ราวๆ ปี 2560

สำนักงานศาลยุติธรรมก็พัฒนาเวอร์ชั่นออกมาตลอดจนเมื่อวันที่ 5 มกราคม 2569 ก็มีระบบ e-Filing รุ่นที่ 4 แล้ว ส่วนอีกระบบที่ผมมองว่าสำคัญไม่แพ้ e-Filing

มุมมองและผลกระทบ

คือระบบการจัดทำสำนวนคดีเป็นแบบอิเล็กทรอนิกส์ เดิมทีเอกสารสำนวนเป็นกระดาษ ถ้าจะขอดูก็ต้องไปรวมกันยังห้องเก็บสำนวน ใช้เวลารอคิว

พอเห็นแบบนั้นก็ใช้เทคโนโลยีทำระบบการจัดเก็บสำนวนคดีเป็นแบบอิเล็กทรอนิกส์ สามารถเปิดดูจากระบบออนไลน์ได้ และยังมี 1 ระบบเป็นน้องใหม่ช่วงสถานการณ์โควิดระบาด คือการสืบพยานแบบออนไลน์

เมื่อก่อนเวลาประชาชนมาขึ้นศาลอาจจะเป็นพยาน ต้องมาเอง อยู่ไกลแค่ไหนก็ต้องมา อย่างอยู่กรุงเทพฯ คดีอยู่ที่ศาลในจังหวัดเชียงใหม่ก็ต้องเดินทางไป มีค่าใช้จ่าย

ข้อมูลจากแหล่งข่าว

พอโควิดเกิดระบาดทุกคนออกไปไหนไม่ได้ ศาลทั่วโลกได้ปรับตัว จะต้องสามารถนำเทคโนโลยีมาทำให้คดีบางอย่างสามารถขึ้นศาลแบบออนไลน์ได้ ไม่จำเป็นต้องเดินทาง ศาลในไทยก็ปรับตัวเช่นเดียวกัน

เลยมีระบบการสืบพยานแบบออนไลน์เกิดขึ้นมา เท่ากับว่าเรานำเอาเทคโนโลยีมาใช้ระบบหน้าบ้านและหลังบ้านให้คู่ความ ทนายความยื่นดำเนินคดีกับทางศาลได้แบบที่ไม่ต้องใช้กระดาษ

เราอาจเรียกได้ว่าเป็น “ศาลอิเล็กทรอนิกส์” ส่วนระบบออนไลน์ศาลยุติธรรม Court Integral Online Service (CIOS) เป็นระบบที่สำนักเทคโนโลยีสารสนเทศ ศาลยุติธรรมเป็นผู้พัฒนาขึ้นเอง

จะยืดหยุ่นในการพัฒนา สามารถมาปรับระบบได้ยืดหยุ่นกว่าระบบอื่นที่…

อ่านรายละเอียดต้นทางได้ที่ มติชน