เปิดประตู ‘รัฐสวัสดิการ’ การลงทุนที่ตอบโจทย์เศรษฐกิจ

ประเด็นสำคัญ

’ คือคำถามสำคัญ ที่กลายเป็นชื่อวงเสวนาในการเปิดประตูสวัสดิการ พลิกโฉมคุณภาพชีวิตประชาชน จัดโดยคณะกรรมาธิการการสวัสดิการสังคม สภาผู้แทนราษฎร ณ ลานกิจกรรม ชั้น 1 ศูนย์การค้าเดอะไบรท์ เขตบางขุนเทียน กรุงเทพมหานคร เมื่อวันที่ 2 สิงหาคมที่ผ่านมา ยิงหมัดตรงถึงประเด็นสำคัญ นั่นคือ ไม่ใช่เพียงว่ารัฐมีสวัสดิการหรือไม่ แต่คือสวัสดิการที่มีอยู่ ทำให้ประชาชนมีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้นได้จริงหรือไม่ เพราะสวัสดิการที่ดีอาจไม่ใช่เพียงการทำให้คน ‘อยู่ได้นาน’ แต่คือการทำให้คน ‘อยู่ดีและมีคุณภาพชีวิตที่ดีให้นานที่สุด’ ซึ่งสอดคล้องกับแนวคิดเรื่อง Longevity ที่ไม่ได้มุ่งเพียงการมีอายุยืน หากแต่ให้ความสำคัญกับการมีชีวิตที่ดีในทุกช่วงวัย เพราะปัจจัยที่ทำให้คนมีอายุยืนไม่ได้มีเพียงการรักษาโรค แต่ยังรวมถึงการเข้าถึงบริการสุขภาพที่ง่าย มีรายได้ที่มั่นคง มีบ้านและสภาพแวดล้อมที่ปลอดภัย มีพื้นที่สำหรับการออกกำลังกาย ตลอดจนการมีสังคมที่ไม่ทำให้คนต้องอยู่อย่างโดดเดี่ยว ทั้งหมดนี้จึงไม่ใช่เพียงเรื่องของการรักษาแต่คือสวัสดิการที่รัฐต้องออกแบบให้ตอบโจทย์คุณภาพชีวิตของประชาชนในทุกช่วงวัย แล้วรัฐสวัสดิการไทยในวันนี้ ดีเพียงพอแล้วหรือยัง?

‘ตาข่ายรัฐสวัสดิการ’ ประกันสังคมต้องมีคุณภาพ ห่วง ‘แรงงานภาคเกษตร’ ยังตกหล่น นิมิตร์ เทียนอุดม กรรมการหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ (บอร์ด สปสช.) สัดส่วนภาคประชาชน มองว่า หากกลไกของรัฐและเงื่อนไขของระบบประกันสังคมมีประสิทธิภาพมากกว่านี้ จะสามารถทำหน้าที่เป็น ‘ตาข่ายรัฐสวัสดิการ’ ที่ช่วยรองรับประชาชนได้เป็นจำนวนมาก แต่ปัจจุบันระบบดังกล่าวยังไม่สามารถทำหน้าที่เป็นรัฐสวัสดิการที่ครอบคลุมคนทุกกลุ่มได้อย่างเต็มที่ คนทุกคนควรอยู่ในระบบประกันสังคม แต่ปัจจุบันยังครอบคลุมเพียงแรงงานบางกลุ่ม เช่น แรงงานในระบบตามมาตรา 33 และแรงงานนอกระบบตามมาตรา 40 ขณะที่กลุ่มที่ยังตกหล่นคือแรงงานภาคเกษตร ซึ่งเป็นประชากรจำนวนมากของประเทศ เป็นสังคมเมืองเกษตรกรรม แต่ยังไม่มีสวัสดิการจากระบบประกันสังคมอย่างครอบคลุม หากต้องการได้รับการสนับสนุนจากรัฐ ยังต้องเข้าสู่ระบบการขึ้นทะเบียนเกษตรกรและแสดงเงื่อนไขเกี่ยวกับการถือครองที่ดิน ดังนั้น สิ่งสำคัญคือการปฏิรูประบบประกันสังคมให้คนทุกอาชีพสามารถเข้าสู่ระบบได้ โดยภาครัฐควรออกแบบเงินสมทบให้เหมาะสมกับระดับรายได้ของแต่ละคน เพื่อให้ประชาชนสามารถอยู่ในระบบได้โดยไม่เป็นภาระเกินไป พร้อมทั้งควรมีกลไกตรวจสอบและประเมินรายได้ที่มีประสิทธิภาพ นิมิตร์ยกตัวอย่างประเทศเกาหลีใต้ ซึ่งนำประชาชนทุกกลุ่มอาชีพเข้าสู่ระบบประกันสังคม และมีระบบประเมินระดับรายได้เพื่อใช้คำนวณเงินสมทบ โดยมองว่าประกันสังคมสามารถเป็นเครื่องมือสำคัญในการจัดสวัสดิการและสร้างรัฐสวัสดิการที่ครอบคลุมประชาชน ระบบประกันสังคมมีสิทธิประโยชน์ 7 ด้าน ได้แก่ กรณีเจ็บป่วย คลอดบุตร ทุพพลภาพ ว่างงาน เสียชีวิต สงเคราะห์บุตร และ…

อ่านรายละเอียดต้นทางได้ที่ มติชน