‘ทำร้ายตัวเอง’ กำลังกลายเป็นเทรนด์เด็กไทย?

ประเด็นสำคัญ

คำอธิบายและความเป็นไปได้ทางจิตวิทยา ทางออกปัญหา ‘เด็กทำร้ายตัวเอง’ ปรากฏการณ์ ‘ทำร้ายตัวเอง’ ของเด็กไทย THE STANDARD ได้ข้อมูลจาก กองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา (กสศ.) ว่า มักจะพบนักเรียนที่มีพฤติกรรมทำร้ายตัวเองด้วยการกรีดข้อมือในโรงเรียนในต่างจังหวัดและเหมือนกลายเป็นกระแสหรือเทรนด์ในกลุ่มของพวกเขา เรื่องนี้อาจจะดูไม่ใช่เรื่องใหม่อะไร เพราะจากที่ไปสำรวจดูใน ‘x’ ก็มีมานานหลายปี และก็ยังคงมีมาเรื่อย ๆ แม้กระทั่งเมื่อวานนี้ (10 ส.ค.69) ก็ยังมีคนลงโพสต์แบบนี้อยู่ ที่น่าเป็นห่วงคือ มีแอ็กเคานต์หนึ่ง ใส่ชุดนักเรียน ถ่ายรูปแขนตัวเองที่มีรอยขีดเป็นเส้นคล้ายแผล โพสต์ลงใน x ติดแฮชแท็ก ‘กรีดแขน’ บางคนเขียนว่า “อวด” และติดแฮชแท็ก ‘โรคซึมเศร้า’ ด้วย ทำไปทำไม?

หลายคนอาจจะมองว่า นี่เป็นการเรียกร้องความสนใจหรือไม่?

รายละเอียดเพิ่มเติม

นายทรงวุฒิ อัศวพฤกษชาติ นักจิตวิทยาและเจ้าหน้าที่หนุนเสริมวิชาการ โครงการส่งเสริมโอกาสการเรียนรู้สำหรับเด็กนอกระบบการศึกษา กสศ. บอกกับ THE STANDARD ว่า ไม่อยากให้มองเรื่องนี้เป็นเพียงแฟชั่นหรือเทรนด์ เพราะจะทำให้น้ำหนักของปัญหาดูเบาบางลงไป ทั้งที่จริงๆ แล้วมันสะท้อนปัญหาสภาพจิตใจที่รุนแรง สังคมมักชอบเหมารวมว่าปัญหาพฤติกรรมของเด็กทั้งหมดเกิดจากโรคซึมเศร้าเมื่อไม่เข้าใจหรือประเมินอาการไม่ได้ แต่จากที่ได้คุยกับเด็กเหล่านี้ สาเหตุที่พวกเขาทำแบบนี้มาจากหลายปัจจัย เจ็บปวดจากสภาพแวดล้อม เมื่อเด็กมีปัญหา แล้วกลับได้รับคำด่าทอ ความเกลียดชัง หรือการกีดกันจากทั้งผู้ใหญ่ พ่อแม่ และแม้แต่เพื่อน จนในที่สุดพวกเขาก็ซึมซับและหันมาโทษตัวเอง เกลียดความไม่ได้เรื่องของตัวเอง และลงโทษตัวเองผ่านการทำร้ายร่างกาย หรือเปลี่ยนความเจ็บปวดข้างในออกมาสู่ข้างนอกผ่านการสร้างบาดแผลทางกาย พฤติกรรมนี้เป็นรูปแบบหนึ่งของการระบายอารมณ์เวลาที่เจ็บปวดเกินกว่าที่จิตใจจะทนไหว ไม่มีใครรับฟัง ในบางครั้งที่เด็กพยายามสื่อสารอารมณ์และความรู้สึกของตัวเองแล้ว แต่ไม่มีใครรับฟังอย่างแท้จริง ทั้งที่บ้านและที่โรงเรียน เมื่อไม่มีใครเข้าใจและไม่มีใครฟัง วิธีเดียวที่จะกระตุ้นให้คนรอบตัวหันมาตอบสนอง เป็นห่วง หรือยอมรับรู้ถึงความเจ็บปวดของพวกเขาก็คือการทำให้เห็น ‘เลือด’ จริงๆ การต้องการยืนยันว่า ‘ตัวเองยังมีชีวิตอยู่’ เด็กบางคนมีความรู้สึกว่างเปล่าในจิตใจจนรู้สึกราวกับว่าตัวเองไม่มีชีวิต พฤติกรรมทำร้ายตัวเองจนเห็นเลือดไหลออกมาจึงเป็นเครื่องมือช่วยให้พวกเขารับรู้และยืนยันตัวตนได้ว่าเขายังมีชีวิตอยู่ ส่วนโซเชียลมีเดียไม่ใช่สาเหตุหลักที่ทำให้เด็กกลุ่มนี้ทำร้ายตัวเอง แต่เป็นช่องทางดึงดูดเด็กกลุ่มนี้มาเจอกัน เพราะพวกเขาจะแชร์กัน แนะนำกัน เป็นห่วงกัน จนกลายเป็น community “ยกตัวอย่างกรณีศึกษาของนักศึกษามหาวิทยาลัยรายหนึ่งที่พยายามทำตัวดีและตั้งใจเรียนทุกอย่างแต่ไม่เคยมีใค…

อ่านรายละเอียดต้นทางได้ที่ เดอะสแตนดาร์ด