อดีตผู้พิพากษาแนะถึงเวลาผ่าตัดกฎหมายเรื่องแดนแห่งกรรมสิทธิ์จากสวรรค์ถึงนรก!
อัปเดตเมื่อ: 6 สิงหาคม 2569 เวลา 07:07อ่าน 3 นาที
06 ส.ค.2569 - นายวัส ติงสมิตร นักวิชาการอิสระ อดีตผู้พิพากษาอาวุโสในศาลฎีกา โพสต์เฟซบุ๊กในหัวข้อ “แดนแห่งกรรมสิทธิ์กับเมืองยุคใหม่: เมื่อ “จากสวรรค์ถึงนรก” ถึงเวลาต้องผ่าตัดกฎหมายไทย” ระบุว่า เคยสงสัยกันไหมครับว่า... “หากเราเป็นเจ้าของที่ดินผืนหนึ่ง สิทธิของเราจะยื่นสูงขึ้นไปบนฟ้าได้ไกลแค่ไหน และจะลึกลงไปใต้แผ่นดินได้เท่าใด?”
อ่านข่าวในหมวด ธุรกิจ เพิ่มเติมได้ที่ Thailand Paper
ประเด็นสำคัญ
ในยุคที่เมืองโตขึ้นในแนวตั้ง ตึกระฟ้าสูงเสียดฟ้า โดรนบินว่อนข้ามหัว และรถไฟฟ้าใต้ดินแล่นฉิวอยู่ลึกลงไปใต้เท้า ประเด็นเรื่อง “แดนแห่งกรรมสิทธิ์” (Spatial Extent of Ownership) ได้กลายเป็นโจทย์ใหญ่ทางนิติศาสตร์ที่ชวนถกเถียงอย่างยิ่ง!
วันนี้เราจะมาเจาะลึก ตั้งแต่รากเหง้ากฎหมายโรมัน คำพิพากษาศาลฎีกา บันทึกประวัติศาสตร์กฤษฎีกา จนถึงแนวคิดการปฏิรูปกฎหมายให้ทันโลกยุคใหม่กันครับ 1.เปิดคัมภีร์: “แดนแห่งกรรมสิทธิ์” ตามกฎหมายไทยคืออะไร?
รายละเอียดเพิ่มเติม
คำว่า แดนแห่งกรรมสิทธิ์ หมายถึง ขอบเขตตามกฎหมายที่กำหนดว่า อำนาจของผู้เป็นเจ้าของอสังหาริมทรัพย์แผ่ไปถึงมิติใดบ้าง ไม่ใช่แค่เรื่อง “ผิวดินราบ” แต่รวมถึง “เหนือพื้นดิน” (Air Rights) และ “ใต้พื้นดิน” (Subsurface Rights) สำหรับประเทศไทย หัวใจสำคัญสลักอยู่ใน ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ (ป.พ.พ.) มาตรา 1335 ซึ่งบัญญัติว่า “ภายในบังคับแห่งบทบัญญัติในประมวลกฎหมายนี้หรือกฎหมายอื่น แดนแห่งกรรมสิทธิ์ที่ดินนั้นกินทั้งเหนือพื้นดินและใต้พื้นดินด้วย” เมื่อนำไปประกอบกับ มาตรา 1336 (สิทธิใช้สอย จำหน่าย ได้ดอกผล ติดตามเอาคืน และขัดขวางการสอดเข้าเกี่ยวข้อง) และ มาตรา 144 (ส่วนควบ) จึงแปลความได้ว่า เจ้าของที่ดินมีสิทธิเหนือผิวดิน ต้นไม้ สิ่งปลูกสร้าง ตลอดจนดินและหินที่อยู่ลึกลงไปนั่นเอง 2.ส่องแนวคำพิพากษาศาลฎีกา: น่านฟ้า สายไฟ และการรุกล้ำ ศาลไทยตีความเรื่องการรุกล้ำแดนแห่งกรรมสิทธิ์ในระดับที่เกี่ยวข้องกับการใช้ประโยชน์ของเจ้าของที่ดินอย่างเคร่งครัดเพียงใด?
ลองมาดูตัวอย่างคดีจริงผ่าน 4 ฎีกาไฮไลต์กันครับ ฎีกาที่ 7467/2543 (คอมเพรสเซอร์แอร์ยื่นล้ำ) จำเลยติดแอร์ยื่นเข้ามาในน่านฟ้าที่ดินโจทก์นานเกิน 10 ปี พอโจทก์ฟ้อง จำเลยอ้างว่าคดีหมดอายุความแล้ว!
ศาลฎีกาวนินิจฉัยว่า การที่แอร์ยื่นล้ำอยู่ตลอดเวลา ถือเป็นการ ทำละเมิดอย่างต่อเนื่อง (Continuing Tort) เจ้าของที่ดินมีสิทธิติดตามเอาคืนและฟ้องให้รื้อถอนได้เสมอ ไม่มีหมดอายุความ!
สถานการณ์ล่าสุด
ฎีกาที่ 2207/2524 (รางน้ำรุกล้ำกับการรื้อถอน) โจทก์ทำรางน้ำยื่นเข้ามาในน่านฟ้าที่ดินจำเลย จำเลยจึงรื้อรางน้ำนั้นออกเพื่อสร้างตึกแถว ศาลฎีกาวินิจฉัยว่าจำเลยทำไปเพื่อป้องกันสิทธิในแดนกรรมสิทธิ์ของตนตามสมควรแก่เหตุ ไม่เป็นความผิดทางอาญาฐานทำให้เสียทรัพย์!
(แต่เตือนไว้ก่อนนะครับว่า ทางที่ดีควรฟ้องศาลให้สั่งรื้อจะปลอดภัยที่สุด) ฎีกาที่ 4799/2552 vs ฎีกาที่ 796/2552 (ศึกสร้างคร่อม/กันสาดรุกล้ำ) ทั้งสองคดีมีจุดเริ่มต้นเหมือนกันคือ “เจ้าของเดิมปลูกสร้างอาคารบนที่ดินตนเองโดยชอบ แต่ต่อมาที่ดินถูกแยกโอนหรือขายทอดตลาดจนทำให้สิ่งปลู…
อ่านรายละเอียดต้นทางได้ที่ ไทยโพสต์
