อดีตผู้พิพากษาอาวุโสร่วมวงชำแหละปมยิงโจรเข้าบ้าน!

ประเด็นสำคัญ

ชำแหละหลักป้องกันสิทธิผ่านคำพิพากษาศาลฎีกา ข้อสังเกตของปรมาจารย์ และภาระหน้าที่ชั้นสอบสวน” ระบุว่า “เมื่อ ‘บ้าน’ เป็นพื้นที่แห่งความปลอดภัย แต่สิทธิในการป้องกันก็ไม่ใช่ใบอนุญาตให้แก้แค้น” จากกรณีที่นายอนุทิน ชาญวีรกูล นายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย ให้สัมภาษณ์ถึงการควบคุมอาวุธปืน โดยระบุในทำนองว่า หากมีคนร้ายเข้ามาในบ้านแล้วเจ้าของบ้านยิงคนร้าย “ก็ผิดอยู่ดี กฎหมายไม่ได้คุ้มครองตรงนั้น” และต่อมาได้ขยายความว่า หลังเกิดเหตุ เจ้าของบ้านก็ต้องไปพิสูจน์ข้อเท็จจริงว่าเป็นการป้องกันตัวโดยชอบด้วยกฎหมายหรือไม่ในชั้นศาล ก่อให้เกิดความสับสนทางกฎหมายอย่างกว้างขวาง 1.จุดเริ่มต้นต้องอยู่ที่ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 68 ในทางกฎหมายอาญา การถามเพียงว่า “โจรเข้าบ้านหรือไม่?”

ไม่สามารถใช้ตัดสินได้ทันทีว่าเจ้าของบ้านยิงได้หรือไม่ได้ เพราะประมวลกฎหมายอาญาวางหลักการป้องกันสิทธิโดยชอบด้วยกฎหมายไว้ว่า “ผู้ใดจำต้องกระทำการใดเพื่อป้องกันสิทธิของตน หรือของผู้อื่น ให้พ้นภยันตรายซึ่งเกิดจากการประทุษร้ายอันละเมิดต่อกฎหมาย และเป็นภยันตรายที่ใกล้จะถึง ถ้าได้กระทำพอสมควรแก่เหตุ การกระทำนั้นเป็นการป้องกันโดยชอบด้วยกฎหมาย ผู้นั้นไม่มีความผิด” (มาตรา 68) หลักการป้องกันโดยชอบด้วยกฎหมายจึงมีองค์ประกอบสำคัญ 5 ประการ: 1)มีสิทธิที่จะป้องกัน (สิทธิของตนเองหรือผู้อื่น) 2)มีการประทุษร้ายอันละเมิดต่อกฎหมาย 3)เป็นภยันตรายที่ “ใกล้จะถึง” 4)จำต้องกระทำเพื่อป้องกันสิทธิ 5)กระทำไป “พอสมควรแก่เหตุ” คำถามทางกฎหมายที่ถูกต้องจึงไม่ใช่แค่ “โจรเข้าบ้านหรือไม่” แต่คือ: • “ในขณะที่ตัดสินใจใช้กำลัง ภยันตรายต่อชีวิต ร่างกาย หรือสิทธิที่กฎหมายคุ้มครองนั้นใกล้จะถึงเพียงใด?”

รายละเอียดเพิ่มเติม

• “การใช้กำลังนั้นจำเป็นและพอสมควรแก่เหตุหรือไม่?”

การสรุปตัดบทว่า “ยิงโจรเข้าบ้านก็ผิดอยู่ดี” จึงเป็นคำอธิบายที่คลาดเคลื่อนจากหลักกฎหมาย 2. ฎีกา 7940/2551 — บ้านเป็นสถานที่ปลอดภัย และเจ้าของบ้าน “ไม่จำต้องหนี” คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 7940/2551 เป็นบรรทัดฐานที่ตรงกับข้อถกเถียงนี้อย่างยิ่ง: • ข้อเท็จจริง: ผู้ตายถืออาวุธมีดยาวเดินเข้ามาในบ้านของจำเลย • ดุลพินิจของศาล: การรุกล้ำเข้ามาพร้อมอาวุธมีดถือเป็นภยันตรายที่ใกล้จะถึง จำเลยจึงมีสิทธิป้องกันตนเอง ศาลฎีกาวางหลักการเกี่ยวกับ “เคหสถาน” ไว้ชัดเจนว่า บ้านเป็นสถานที่ปลอดภัย ไม่ควรถูกบุคคลอื่นรุกล้ำเข้ามากระทำผิดกฎหมาย และเจ้าของบ้านไม่จำต้องถูกบังคับให้หลบหนีออกจากบ้านของตนเอง การดำเนินคดีแบ่งออกเป็นสองช่วงเวลาตามสถานการณ์: • ช่วงแรก (ชอบด้วยกฎหมาย): จำเลยยิงผู้ตาย 1 นัด แต่ผู้ตายยังเดินเข้าหา จำเลยจึงยิงอีก 2 นัดจนผู้ตายล้มลง ศาลเห็นว่าการยิง 3 นัดแรกเป็นการกระทำที่พอสมควรแก่เหตุในภาวะเช่นนั้น • ช่วงหลัง (เกินสมควรแก่เหตุ): หลังจากผู้ตายล้มลงนอนหงายแล้ว จำเลยเดินเข…

อ่านรายละเอียดต้นทางได้ที่ ไทยโพสต์