เมื่อสารพิษจากเหมืองเมียนมาไหลถึงไทย รัฐบาลจะกล้าหยิบวิกฤตคุยกับ ‘มิน อ่อง หล่าย’ หรือไม่?

ประเด็นสำคัญ

จีนและข้อตกลงแม่น้ำข้ามแดน สองข้อสังเกตต่อการเยือน เมื่อน้ำท่วมอาจกลายเป็น ‘น้ำพิษ’ ชาวบ้านอยู่อย่างไร วิกฤตไม่ได้หยุดอยู่ที่แม่น้ำกก แต่คือสิ่งแวดล้อมของประเทศ หากรัฐไทยยอมรับปัญหา ยังมีทางออก คำถามนี้กำลังอยู่ในความสนใจของสังคมไทย หลังทางการยืนยันว่า มิน อ่อง หล่าย ในฐานะประธานาธิบดีเมียนมาคนใหม่ จะเดินทางมาเยือนประเทศไทยระหว่างวันที่ 6-7 สิงหาคมนี้ ท่ามกลางปัญหาข้ามพรมแดนรอบด้าน และการจับตามองว่า รัฐบาลไทยจะหยิบเรื่องใดขึ้นมาวางบนโต๊ะเจรจา ตลอดกว่า 5 ปีนับจากการรัฐประหารปี 2021 เมียนมาตกอยู่ท่ามกลางสงคราม ความรุนแรง และวิกฤตเศรษฐกิจอย่างต่อเนื่อง ประชาชนจำนวนมากถูกโจมตีในพื้นที่พลเรือน ต้องอพยพหนีภัย และไม่สามารถกลับไปใช้ชีวิตในบ้านของตนเองได้ ขณะที่ผลกระทบจากวิกฤตดังกล่าวได้แผ่ข้ามพรมแดนมาถึงประเทศไทยแล้ว ทั้งด้านความมั่นคง เศรษฐกิจ สังคม และสิ่งแวดล้อม หนึ่งในปัญหาเร่งด่วนที่สุดคือ วิกฤตสารพิษจากเหมืองในเมียนมาที่ไหลปนเปื้อนแม่น้ำหลายสายของไทย ซึ่งกระทบตั้งแต่แหล่งน้ำ สุขภาพ รายได้ ไปจนถึงความเป็นอยู่ของประชาชนในพื้นที่ แต่จนถึงขณะนี้ ชาวบ้านจำนวนมากยังรอคำตอบว่า รัฐบาลจะจัดการกับต้นตอของปัญหาและปกป้องพวกเขาอย่างไร ปฏิเสธไม่ได้ว่า การเยือนครั้งนี้คือบททดสอบตรงไปตรงมาของรัฐบาลไทยว่า จะกล้าหยิบวิกฤตแม่น้ำขึ้นมาพูดกับผู้นำเมียนมาอย่างจริงจังหรือไม่ แล้วจะผลักดันปัญหาที่คุกคามชีวิตประชาชนให้กลายเป็นวาระเร่งด่วนบนโต๊ะเจรจาได้เพียงใด THE STANDARD สัมภาษณ์ เพียรพร ดีเทศน์ กรรมการบริหารและผู้ก่อตั้ง Rivers and Rights เพื่อสำรวจนัยสำคัญของการเยือนไทยของ มิน อ่อง หล่าย วาระที่รัฐบาลควรหยิบยกขึ้นหารือ และเหตุใดวิกฤตแม่น้ำข้ามพรมแดนจึงกำลังกลายเป็นเดิมพันต่อสุขภาพ ความเป็นอยู่ และอนาคตของประเทศไทย ภาพ: เพียงพร ดีเทศน์ มอง ‘มิน อ่อง หล่าย’ เยือนไทย เหมาะสมหรือไม่?

จากประสบการณ์ทำงานตลอด 25 ปี เพียรพรตั้งคำถามต่อการเยือนไทยของผู้นำเมียนมาในครั้งนี้ว่า ประเทศไทยยังไม่ตระหนักถึงความล้มเหลวและปัญหาของเมียนมานับตั้งแต่การรัฐประหารปี 2021 เป็นต้นมา แม้ไทยจะได้รับผลกระทบโดยตรง ไม่ว่าจะเป็นประเด็นผู้อพยพ สแกมเมอร์ ไปจนถึงสถานการณ์ล่าสุดอย่างสารพิษปนเปื้อนในแม่น้ำ เพียรพรสะท้อนภาพของประเทศเพื่อนบ้านว่า ตลอด 70 ปี เมียนมาต้องเผชิญสถานการณ์ไม่ปกติมาโดยตลอด แม้จะมีบางช่วงที่เป็นประชาธิปไตย อย่างในช่วงที่พรรคสันนิบาตแห่งชาติเพื่อประชาธิปไตย (National League for Democracy: NLD) ของอองซานซูจีเป็นรัฐบาล ทำให้ทุกคนใช้ชีวิตอย่างเสรี นักข่าวสามารถรายงานปัญหาต่างๆ ในสังคมได้อย่างตรงไปตรงมา มีการตรวจสอบอย่างเข้มข้น มีเสรีภาพทางวิชาการ และมีพื้นที่ให้กับภาคประชาชน แต่หลังรัฐประหารปี 2021 อำนาจกลับไปอยู่ในมือกองทัพอย่างเบ็ดเสร็จ มีการใช้ความรุนแรงและทิ้งระเบิดใส่พื้นที่พลเรือ…

อ่านรายละเอียดต้นทางได้ที่ เดอะสแตนดาร์ด