เที่ยววัดวันหยุด – ชม‘จิตรกรรมฝาผนังล้ำค่า’ วัดกำแพงบางจาก-ฝั่งธนฯ

ประเด็นสำคัญ

เขตภาษีเจริญ กรุงเทพฯ ริมคลองบางหลวง หรือคลองบางกอกใหญ่ตอนใน ช่วงที่เรียกกันว่า “คลองชักพระ” โดยตั้งอยู่ทางด้านทิศใต้ของฝั่งคลองบางจากบริเวณหัวมุมปากคลอง

ซึ่งเป็นคลองแยกจากคลองบางหลวงเข้าไปทางทิศตะวันตก ประวัติความเป็นมาของวัดไม่ปรากฏหลักฐานแน่ชัด สันนิษฐานว่ามีมาตั้งแต่สมัยกรุงศรีอยุธยา ตั้งอยู่ริมคลองบางกอกใหญ่ในเขตธนบุรี

รายละเอียดเพิ่มเติม

โดยพื้นที่แถบเดิมเรียกว่าเมืองบางกอก หรือเมืองธนบุรี เป็นวัดขนาดเล็กที่มีการวางผังได้อย่างลงตัว ตามคำบอกเล่าสืบทอดกันมา วัดแห่งนี้คงได้รับการปฏิสังขรณ์ครั้งใหญ่หลายครั้ง

แม้แต่ชื่อวัดก็ไม่ทราบชื่อเดิม ชื่อที่ใช้ในปัจจุบัน เป็นชื่อเรียกกันในหมู่ชาวบ้านและเรียกกันมา แต่หลักฐานที่เหลืออยู่ชัดเจนอย่างหนึ่งคือ เจดีย์บรรจุอัฐิทรงกลมทางทิศใต้ของอุโบสถ

ที่ส่วนฐานมีแผ่นศิลาจำหลักข้อความซึ่งสรุปได้ว่า เจดีย์นี้สร้างขึ้นเพื่อเป็นที่ระลึกและใช้บรรจุอัฐิของ “พระพิศาลผลพานิช” ภายหลังจากที่ได้จัดการฌาปนกิจที่วัดจักรวรรดิราชาวาส

สถานการณ์ล่าสุด

และเมื่อได้ไปค้นคว้าในเอกสารสารบาญชี ส่วนที่ 1 ในสมัยรัชกาลที่ 5 ทำให้ทราบว่า “พระพิศาลผลพานิช” เดิมชื่อ จีนสือ เป็นขุนนางเชื้อสายจีนซึ่งรับราชการตำแหน่งสำคัญในกรมท่าซ้าย

และตั้งบ้านเรือนอยู่ริมน้ำเจ้าพระยาฝั่งทิศตะวันตก (ฝั่งธนบุรี) หรือบริเวณศาลเจ้าโรงฟอกหนังปัจจุบัน จากตำแหน่งที่ตั้งของเจดีย์องค์นี้

พอจะสันนิษฐานได้ว่าพระพิศาลผลพานิชน่าจะมีความสำคัญต่อวัดกำแพงบางจากนี้เป็นอย่างมาก เป็นไปได้ว่าอาจเป็นผู้ออกทุนทรัพย์ในการซ่อมแซมวัด ประกอบกับข้อมูลจากท่านเจ้าอาวาสพบว่า

มุมมองและผลกระทบ

พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 5 เคยเสด็จพระราชดำเนินมาพระราชทานพระกฐินต้นเป็นการส่วนพระองค์ที่วัดนี้ และได้พระราชทานแจกันกังไสไว้ 1 คู่ โดยลงพระปรมาภิไธยกำกับไว้

ซึ่งท่านเจ้าอาวาสได้เคยเก็บรักษาไว้แต่ถูกขโมยไปเมื่อ 10 กว่าปีมาแล้ว วัดกำแพงบางจาก เป็นวัดขนาดเล็กที่มีการวางแผนผังได้อย่างลงตัว

และยังคงรักษาสภาพดั้งเดิมของโบราณสถานไว้ได้เกือบครบถ้วนทั้งสถาปัตยกรรม และจิตรกรรมฝาผนังภายในอุโบสถ ศิลปะ

ข้อมูลจากแหล่งข่าว

สถาปัตยกรรมที่ปรากฏอยู่ในวัดกำแพงบางจากส่วนใหญ่เป็นผลงานที่สร้างหรือบูรณะขึ้นในช่วงกรุงรัตนโกสินทร์ตอนต้น เขตพุทธาวาสมีการจัดวางแผนผังได้อย่างงดงาม โดยมีอุโบสถเป็นประธานของวัด

อุโบสถเป็นอาคารก่ออิฐถือปูนรูปทรงสี่เหลี่ยมผืนผ้า ยกฐานสูงเป็นฐานสิงห์ หลังคาทรงจั่วลด 2 ชั้น 3 ตับ มุงกระเบื้องดินเผาเคลือบสีส้ม มีมุขยื่นออกมาด้านหน้า มีประตูทางเข้าออก 2 ด้าน

ด้านละ 2 บาน มีหน้าต่างด้านข้างด้านละ 5 บาน ลักษณะด้านหน้าอุโบสถเป็นแบบหน้าจั่วเปิด ชนิดมีสาหร่ายรวงผึ้ง ซึ่งเป็นงานประดับอันวิจิตรมีที่มาจากแผงกันแดดของอาคาร

ซึ่งทำกันมานานในสมัยอยุธยา ตรงบริเวณมุขจะมีเสาหานรับหลังคามุข เป็นเสาสี่เหลี่ยมย…

อ่านรายละเอียดต้นทางได้ที่ ข่าวสด