เรื่องคาว ‘สมยศ-สมบัติ’ บารมีคนรุ่นใหญ่ในขบวนการประชาธิปไตย

เรื่องอื้อฉาวที่เกิดขึ้นกับ “สมยศ พฤกษาเกษมสุข” และ “สมบัติ บุญงามอนงค์” ดูเผิน ๆ เป็นเรื่องความสัมพันธ์ชายหญิง เรื่องเพศ และพฤติกรรมส่วนตัวที่เกิดขึ้นต่างกรรมต่างวาระ รายละเอียดของทั้งสองกรณีก็ไม่ได้เหมือนกัน จึงไม่ควรจับทุกอย่างโยนลงตะกร้าเดียวกัน แต่สองเรื่องนี้มีอะไรให้มองมากกว่าข่าวคาวของผู้ชายสองคน เพราะทั้ง “สมยศ” และ “สมบัติ” ไม่ใช่คนธรรมดาที่เพิ่งเดินเข้ามาในแวดวงการเมือง หากเป็นคนรุ่นใหญ่ที่มีประวัติการทำงาน มีคนรู้จัก มีคนเชื่อถือ และสะสมชื่อเสียงอยู่ในขบวนการประชาธิปไตยมายาวนาน “สมยศ” มีรากอยู่ใน “ขบวนการแรงงาน” คลุกคลีกับชีวิตผู้ใช้แรงงานและการเคลื่อนไหวเรียกร้องสิทธิมาหลายสิบปี พูดเรื่องชนชั้น การเอารัดเอาเปรียบ ความไม่เป็นธรรม ก่อนเข้ามามีบทบาททางการเมืองอย่างเข้มข้น ชีวิตผ่านทั้งการถูกดำเนินคดี การถูกจำคุก และกลับมาเคลื่อนไหวหลังพ้นโทษ สำหรับคนที่เห็นด้วยกับแนวทางของเขา ประวัติเหล่านี้สะสมเป็นเครดิตของนักต่อสู้ เป็นความน่าเชื่อถือ และค่อย ๆ กลายเป็นบารมีของคนรุ่นใหญ่ในสายตาคนที่เดินตามมาทีหลัง คนรุ่นหลังที่เข้าไปหา “สมยศ” จึงไม่ได้เข้าไปหาผู้ชายคนหนึ่งโดยไม่รู้อะไรเกี่ยวกับเขา แต่กำลังเข้าไปหานักกิจกรรมรุ่นใหญ่ที่มีภาพของคนต่อสู้เพื่อชนชั้นแรงงานติดตัวอยู่ก่อนแล้ว เรื่องของหญิงสาวที่ใช้นามสมมุติว่า “คุณ A” จึงไม่ได้ถูกมองเป็นเพียงปัญหาความสัมพันธ์ส่วนตัว หลังเธอออกมาเปิดเผยเรื่องราว กล่าวหาว่าถูกนักกิจกรรมอาวุโสล่วงละเมิดทางเพศ ก่อนที่ “สุณัย ผาสุข” ที่ปรึกษาฮิวแมนไรท์วอทช์ประจำประเทศไทย จะระบุชื่อ “สมยศ” ว่าเป็นบุคคลที่เชื่อว่าอยู่ในเรื่องดังกล่าว จากนั้น “สมยศ” ออกมาโพสต์ “คำขอโทษ” ถึง “คุณ A” โดยระบุว่า ตัวเอง “เข้าใจผิด คิดเพียงฝ่ายเดียวว่า คุณ A ให้ความยินยอม” พร้อมอธิบายความสัมพันธ์ระหว่างทั้งสองในเวลาต่อมา เรื่องยิ่งไปไกลกว่า “คุณ A” เมื่อมีผู้ตั้งคำถามถึงพฤติกรรมต่อเพื่อนนักกิจกรรมในอดีต โดยเฉพาะคนรุ่นน้องหรือรุ่นลูก และ “สมยศ” ตอบกลับว่า “ได้ครับ ผมขอโทษทุกกรณี และสัญญาว่าจะไม่ทำเช่นนี้อีก” คำว่า “ทุกกรณี” เป็นคำจาก “สมยศ” เอง จึงหลีกเลี่ยงไม่ได้ที่จะถูกถามต่อว่า “ทุกกรณี” หมายถึงอะไร มีเรื่องอะไรอีก และหากเรื่องทำนองนี้เคยมีเสียงพูดถึงกันมาก่อน เหตุใดจึงเพิ่งระเบิดขึ้นมาเป็นเรื่องใหญ่ในวันนี้ ยังไม่ทันที่เรื่องของ “สมยศ” จะจาง ชื่อของคนรุ่นใหญ่อีกคนก็ตามมาด้วยคำถามสั้น ๆ จากหญิงนักกิจกรรมรายหนึ่ง “คุณสมยศพูดแล้ว คุณสมบัติมีอะไรจะพูดมั้ยคะ?”

“สมบัติ บุญงามอนงค์” หรือ “บก.ลายจุด” เดินมาคนละเส้นทางกับ “สมยศ” หากคนหนึ่งเติบโตมากับขบวนการแรงงาน อีกคนเติบโตมากับงานกิจกรรมทางสังคม งานอาสา ชุมชน และการเมือง ก่อนเป็นที่รู้จักอย่างกว้างขวางจากการต่อต้านรัฐประหารและกิจกรรมทางการเมืองหลากหลายรูปแบบ สำหรับคนทั่วไป “สมบัติ” อาจเป็นนักกิจกรรมที่คุ้นหน้าจากข่าว แต่สำหรับคนหนุ่มสาวสายกิจกรรมบางกลุ่ม โดยเฉพาะคนที่เข้าสู่รั้วมหาวิทยาลัย สนใจออกค่าย…