วิกฤตฮอร์มุซยังส่อเค้ายืดเยื้อ ทำไมการเปิดเส้นทางเดินเรือเต็มรูปแบบอาจยังไม่สามารถเกิดขึ้นได้

ประเด็นสำคัญ

กำลังเผชิญกับจุดเปลี่ยนสำคัญและบททดสอบครั้งใหญ่ แม้ว่าอิหร่านและโอมานจะสามารถตกลงกำหนดพิกัดเส้นทางเดินเรือร่วมกันได้จนใกล้บรรลุข้อตกลงแล้ว

แต่ทว่าความหวังในการเปิดช่องแคบอย่างเต็มรูปแบบ (Full Reopening) กลับยังคงดูเหมือนห่างไกล เมื่อฝ่ายความมั่นคงของอิหร่านได้ยื่นข้อเรียกร้องอันเข้มงวดต่อ สหรัฐอเมริกา

รายละเอียดเพิ่มเติม

ทั้งการเรียกร้องให้ยกเลิกการปิดล้อมทางทะเลต่อท่าเรืออิหร่าน และการจ่ายค่าชดเชยความเสียหายจากสงครามทั้งหมด ยิ่งไปกว่านั้น สถานการณ์จริงในน่านน้ำยังคงทวีความตึงเครียดอย่างต่อเนื่อง

หลังเกิดเหตุเรือบรรทุกน้ำมันของบริษัท ADNOC แห่งสหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ (UAE) ถูกโจมตีด้วยขีปนาวุธเมื่อวันเสาร์ที่ผ่านมา

สะท้อนให้เห็นว่าเส้นทางเดินเรือวิกฤตสายนี้ยังคงติดหล่มอยู่ท่ามกลางการต่อรองทางภูมิรัฐศาสตร์และการคุกคามทางทหารที่ยากจะหาข้อยุติลงตัว ข้อตกลงเส้นทางเดินเรือระหว่าง อิหร่าน และโอมาน

สถานการณ์ล่าสุด

อิหร่านและโอมานสามารถตกลงพิกัดเส้นทางเดินเรือร่วมกันได้แล้ว โดยกำหนดให้ เส้นทางขาเข้า (Inbound) ให้เรือวิ่งผ่านช่องทางเหนือซึ่งอยู่ในน่านน้ำอาณาเขตของอิหร่าน ขณะที่เส้นทางขาออก

(Outbound) ให้เรือวิ่งผ่านช่องทางใต้ซึ่งอยู่ในน่านน้ำของโอมาน แต่ต้องมีการประสานงานร่วมกับอิหร่าน

นอกจากนี้ยังมีการหารือเกี่ยวกับการเก็บกู้ทุ่นระเบิดในเส้นทางเดินเรือส่วนกลางที่อาจนำมาใช้ในอนาคต การอนุญาตให้เรือรบผ่านทาง และการจัดทำระบบจัดเก็บค่าธรรมเนียมประสานงานร่วมกัน

มุมมองและผลกระทบ

อย่างไรก็ตาม โฆษกของ กองกำลังพิทักษ์ปฏิวัติอิสลาม (IRGC) ซึ่งเป็นผู้ควบคุมและปฏิบัติการในพื้นที่ มีจุดยืนที่แข็งกร้าวและแยกส่วนจากรัฐบาลฝ่ายบริหาร ระบุว่า

การเปิดช่องแคบมีกลไกเฉพาะตัว และ “ไม่มีความเกี่ยวข้องใดๆ กับการเจรจาระหว่างอิหร่านและโอมาน” โดย IRGC ไม่ได้มองช่องแคบฮอร์มุซเป็นเพียงเส้นทางเศรษฐกิจ แต่มองว่า ฮอร์มุซคือ

‘แหล่งอำนาจทางภูมิรัฐศาสตร์’ ที่เกิดจากที่ตั้งทางภูมิศาสตร์ของอิหร่าน และ IRGC ตั้งใจที่จะใช้จุดนี้เป็น ‘เครื่องมือในการต่อรอง’ สร้างความได้เปรียบ

ข้อมูลจากแหล่งข่าว

ทำไมการเปิดเส้นทางเดินเรือเต็มรูปแบบ ‘อาจจะยังไม่เกิดขึ้น’ ในเร็ววัน การเปิดเส้นทางเดินเรืออย่างเต็มรูปแบบในช่องแคบฮอร์มุซยังไม่สามารถเกิดขึ้นได้ในขณะนี้ เนื่องจาก ‘ปัจจัยขัดแย้ง’

ที่ซับซ้อนหลายประการ โดยเฉพาะข้อเรียกร้องขั้นเด็ดขาดและเข้มงวดของฝั่งอิหร่านต่อสหรัฐฯ รวมถึงจุดยืนและข้อคัดค้านของสหรัฐฯ ซึ่งเงื่อนไขของแต่ละฝ่ายโดยสรุป มีดังนี้

ข้อเรียกร้องฝ่ายอิหร่าน: สภาความมั่นคงแห่งชาติสูงสุดของอิหร่านประกาศอย่างชัดเจนว่า ช่องแคบฮอร์มุซจะไม่เปิดจนกว่าสหรัฐอเมริกาจะ ‘ปรับเปลี่ยนพฤติกรรม’

โดยอิหร่านได้ยื่นเงื่อนไขที่สหรัฐฯ ‘ยอมรับได้ยาก’ เพื่อแลกกับการเปิดช่องแคบ เช่น สหรัฐฯ ต้องยุติการปิดล้อมทางทะเลต่อท่าเรือทางตอนใต้ของอิหร่านอย่างถาวร และถอนกำลังทหารรวมถ…

อ่านรายละเอียดต้นทางได้ที่ เดอะสแตนดาร์ด