ช่องโหว่ ‘สวมสิทธิ-พ่อทิพย์’ เสี่ยงเปิดทางทุนสีเทา-อาชญากรรมข้ามชาติ
อัปเดตเมื่อ: 10 สิงหาคม 2569 เวลา 10:20อ่าน 3 นาที
ปัญหาการขอสัญชาติไทยและสถานะทางทะเบียนโดยมิชอบกำลังมีรูปแบบซับซ้อนมากขึ้น และอาจไม่ได้จำกัดอยู่เพียงการปลอมแปลงเอกสารเป็นรายกรณี แต่มีลักษณะเป็นเครือข่ายที่เกี่ยวข้องตั้งแต่นายหน้า
ประเด็นสำคัญ
ผู้รับจ้าง บุคลากรบางส่วนในสถานพยาบาล ไปจนถึงเจ้าหน้าที่รัฐที่ทำงานด้านทะเบียนราษฎร ประเด็นสำคัญ จาก ‘พ่อทิพย์’ ถึงสวมสิทธิคนตาย ทำไมปัญหาทะเบียนราษฎรจึงกระทบเศรษฐกิจ
เสนอรัฐเชื่อมฐานข้อมูล-ตรวจเครือข่ายเจ้าหน้าที่ คณะทำงาน Zero Corruption: กกร. และเพื่อน ไม่ทน เปิดเผยข้อมูลดังกล่าวเมื่อวันที่ 9 สิงหาคม
รายละเอียดเพิ่มเติม
โดยการรวบรวมข้อมูลและข้อเสนอในครั้งนี้ได้รับข้อมูลและข้อเสนอแนะจาก องค์กรต่อต้านคอร์รัปชัน (ประเทศไทย) หรือ ACT ซึ่งสะท้อนให้เห็นช่องโหว่ในกระบวนการตรวจสอบ
การเชื่อมโยงข้อมูลระหว่างหน่วยงานที่ยังไม่ครอบคลุม รวมถึงความเสี่ยงจากการปฏิบัติหน้าที่โดยมิชอบของบุคลากรบางส่วน ประเด็นดังกล่าวมีนัยมากกว่าปัญหาด้านทะเบียนบุคคล
เพราะสถานะทางกฎหมายและเอกสารราชการอาจถูกนำไปใช้ต่อในการประกอบธุรกิจ ถือครองทรัพย์สิน หรือทำธุรกรรมบางประเภท รวมถึงอาจเชื่อมโยงกับนอมินี การฟอกเงิน ธุรกิจผิดกฎหมาย ทุนสีเทา
สถานการณ์ล่าสุด
และอาชญากรรมข้ามชาติ จาก ‘พ่อทิพย์’ ถึงสวมสิทธิคนตาย คณะทำงานฯ รวบรวมรูปแบบที่อาจถูกใช้เพื่อให้ได้มาซึ่งสัญชาติหรือสถานะทางทะเบียนโดยมิชอบอย่างน้อย 9 รูปแบบ ตั้งแต่
การว่าจ้างชายไทยให้รับรองว่าเป็นบิดาของเด็ก หรือกรณีที่เรียกว่า ‘พ่อทิพย์’ การว่าจ้างหญิงไทยอุ้มบุญให้ชาวต่างชาติโดยผิดกฎหมาย การสวมสิทธิบุคคลที่เสียชีวิต สูญหาย
หรือย้ายไปพำนักในต่างประเทศ การเพิ่มชื่อบุคคลในทะเบียนบ้านโดยใช้ข้อมูลหรือพยานหลักฐานเท็จ การออกหรือซื้อขายบัตรประจำตัวบุคคลซึ่งไม่มีสัญชาติไทยโดยมิชอบ
มุมมองและผลกระทบ
การแจ้งเกิดไม่ตรงกับข้อเท็จจริง หรือแจ้งจำนวนเด็กมากกว่าความเป็นจริง การว่าจ้างชายไทยจดทะเบียนสมรสกับหญิงต่างชาติโดยไม่มีความสัมพันธ์ฉันสามีภรรยาจริง
การรับรองเท็จว่าเด็กเกิดในประเทศไทย การปลอมสูติบัตร ใบรับรองการเกิด หรือเอกสารราชการที่เกี่ยวข้อง หนึ่งในรูปแบบที่ถูกจับตาคือ
การว่าจ้างชายไทยให้จดทะเบียนสมรสหรือรับรองบุตรของหญิงต่างชาติที่ตั้งครรภ์ เพื่อให้เด็กได้รับสถานะตามกฎหมายผ่านบิดา โดยกระบวนการอาจมีนายหน้าทำหน้าที่จัดหาบุคคล เตรียมเอกสาร
ข้อมูลจากแหล่งข่าว
ประสานกับสถานพยาบาล และนำเอกสารไปใช้แจ้งเกิดต่อหน่วยงานรัฐ ความเสี่ยงเกิดขึ้นเมื่อขั้นตอนการรับรองบุตรบางกรณียังต้องอาศัยเอกสารและคำรับรองของบุคคล
หากกระบวนการตรวจสอบข้อเท็จจริงไม่รัดกุม หรือมีเจ้าหน้าที่ละเว้นการปฏิบัติหน้าที่ ก็อาจเปิดช่องให้ข้อมูลที่ไม่ถูกต้องถูกนำเข้าสู่ระบบทะเบียนอย่างเป็นทางการ นอกจากนี้ คณะทำงานฯ
ยังระบุถึงการนำข้อมูลของผู้เสียชีวิต ผู้สูญหาย หรือผู้ที่ไม่ได้พำนักในประเทศไทยมาใช้เพื่อขอออกบัตรประชาชน รวมถึงการเพิ่มชื่อบุคคลในทะเบียนบ้านโดยใช้พยานเท็จ
และการซื้อขายเอกสารแสดงสถานะบุคคล ทำไมปัญหาทะเบียนราษฎรจึงกระทบเศรษฐกิจ สัญชาติและสถานะทางทะเบียนเชื่อมโยงกับสิทธิหลา…
อ่านรายละเอียดต้นทางได้ที่ เดอะสแตนดาร์ด
