เบญจรงค์ร่วมสมัย จากทุนทางวัฒนธรรมไทยสู่สายตาโลก
อัปเดตเมื่อ: 17 สิงหาคม 2569 เวลา 08:56อ่าน 3 นาที
งานหัตถศิลป์ไทยได้ก้าวสู่เวทีนานาชาติอีกครั้ง ในงาน London Craft Week 2025 ณ กรุงลอนดอน สหราชอาณาจักร ซึ่งจัดขึ้นเนื่องในโอกาสครบรอบ 170 ปี ความสัมพันธ์ทางการทูตไทย–สหราชอาณาจักร เมื่อวันที่ 12-18 พฤษภาคม 2568 ภายในนิทรรศการ “Chud Thai Through the Ages: Weaving History, Craft, and Identity” สมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าสิริวัณณวรี นารีรัตนราชกัญญา ทรงร่วมปาฐกถาพิเศษเกี่ยวกับวิวัฒนาการของชุดไทยและงานหัตถศิลป์สิ่งทอไทย ตั้งแต่รากฐานทางประวัติศาสตร์ จนถึงการพัฒนาสู่ความร่วมสมัยในปัจจุบัน นิทรรศการครั้งนี้ไม่เพียงนำเสนอชุดไทยพระราชนิยมทั้ง 8 แบบ อันเป็นมรดกทางวัฒนธรรมที่สืบเนื่องจากพระราชดำริของสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง หากยังสะท้อนให้เห็นถึงพลังของงานหัตถศิลป์ไทยในหลากหลายแขนง ทั้งผ้าไทย เครื่องจักสาน และเครื่องเบญจรงค์ร่วมสมัย ที่ได้รับความสนใจจากผู้ชมทั่วโลก หนึ่งในผลงานที่ร่วมจัดแสดง คือผลงาน “เบญจรงค์ร่วมสมัย” ของ ครูกุ้ง พนิดา แต้มจันทร์ ครูช่างศิลปหัตถกรรมจากอำเภอหลังสวน จังหวัดชุมพร ผู้เปลี่ยนงานศิลป์ชั้นสูงของราชสำนักไทย ให้กลายเป็นงานคราฟต์ร่วมสมัยที่ยังคงคุณค่าดั้งเดิมไว้อย่างงดงาม เบญจรงค์ร่วมสมัย เกิดจากทุนทางวัฒนธรรมไทย งานหัตถศิลป์ไทย อาจดูเหมือนเป็นเพียง “ของงามจากอดีต” แต่สำหรับครูกุ้ง พนิดา แต้มจันทร์ มันคือสิ่งที่ยังมีชีวิต และสามารถเติบโตต่อไปได้ ที่อำเภอหลังสวน จังหวัดชุมพร ครูกุ้ง พนิดา เลือกจะไม่ปล่อยให้ “เบญจรงค์” เป็นเพียงเรื่องเล่าในพิพิธภัณฑ์ แต่ปลุกให้ศิลปะชิ้นนี้ค่อย ๆ กลับมาอยู่ในชีวิตประจำวันของผู้คนอีกครั้ง สำหรับงานเบญจรงค์ นับเป็นหัตถศิลป์ชั้นสูงที่มีประวัติยาวนานมาตั้งแต่สมัยกรุงศรีอยุธยาตอนปลาย ต่อเนื่องมาจนถึงรัตนโกสินทร์ ที่มีการพัฒนารูปแบบต่อเนื่อง เดิมเครื่องเบญจรงค์ใช้สีเพียง 3 สี ก่อนจะพัฒนาให้มี 5 สีหลัก คือ สีขาว สีเหลือง สีดำ สีแดง และสีเขียว (คราม) ซึ่งเป็นที่มาของชื่อ “เบญจรงค์” อันหมายถึง “ห้าสี” ปัจจุบันการสร้างสรรค์งานเบญจรงค์ได้เปิดกว้างมากขึ้น มีการใช้สีหลากหลายกว่า 30 สี พร้อมกับการออกแบบลวดลายการเขียนด้วยมือทุกชิ้น ด้วยความละเอียดอ่อนและความงดงามเช่นนี้ เบญจรงค์จึงเคยเป็นศิลปะที่สงวนไว้สำหรับราชสำนักและชนชั้นสูง สะท้อนถึงภูมิปัญญาและรสนิยมอันวิจิตรของสังคมไทยในอดีต ลวดลายที่เล่าเรื่อง…
อ่านข่าวในหมวด เทคโนโลยี เพิ่มเติมได้ที่ Thailand Paper
ผ่านปลายพู่กัน สำหรับครูกุ้ง พนิดา แต้มจันทร์ สิ่งที่หลงใหลในเบญจรงค์ นอกจากสีสันที่งดงามแล้ว “ลวดลาย” ที่เล่าเรื่องผ่านปลายพู่กัน สะท้อนภูมิปัญญา ความประณีต เมื่อผสมผสานลวดลาย ซึ่งได้แรงบันดาลใจจากผ้า ปาเตะลายชิโน-โปรตุกิส ลายบุหงาส่าหรี และลายบุหงารายา เข้ากับลวดลายไทยแบบดั้งเดิม จนเกิดเป็นลวดลายที่มี “อัตลักษณ์ท้องถิ่นภาคใต้” ครูกุ้งได้พัฒนาต่อยอดงานเขียนลวดลายเบญจรงค์ ไม่ยึดติดกับรูปแบบเดิม ด้วยการใช้เทคนิค การเขียนลวดลายใหม่ 3 เทคนิค คือ เทคนิคที่หนึ่ง การเขียนลวดลายด้วยน้ำทอง ซึ่งเป็…
อ่านรายละเอียดต้นทางได้ที่ ไทยโพสต์
