ย้ำ ‘ชามไก่ลำปาง’ มี GI คุ้มครอง ห้ามแอบอ้าง ‘ชื่อ-ตรา GI’

ประเด็นสำคัญ

จากกรณีที่มีการจำหน่ายสินค้าลักษณะคล้ายกันในท้องตลาด โดยย้ำขอบเขตความคุ้มครองตามกฎหมาย GI ห้ามแอบอ้างใช้ “ชื่อ” และ “ตรา GI” พร้อมชวนผู้บริโภคเลือกซื้อสินค้า GI ของแท้

เพื่อสนับสนุนผู้ประกอบการไทย ปกป้องภูมิปัญญาท้องถิ่น และยกระดับอุตสาหกรรมเซรามิกลำปางอย่างยั่งยืน นางอรมน ทรัพย์ทวีธรรม อธิบดีกรมทรัพย์สินทางปัญญา เปิดเผยว่า

รายละเอียดเพิ่มเติม

การผลิตชามไก่ในจังหวัดลำปางเริ่มต้นในช่วงปี พ.ศ. 2500 หลังจากมีการพบแหล่งแร่ดินขาวคุณภาพดีในอำเภอแจ้ห่ม ซึ่งเหมาะกับการทำเซรามิก โดยชาวจีนได้ร่วมกันก่อตั้งโรงงานแห่งแรกในจังหวัด

และถ่ายทอดวัฒนธรรมการปั้นดินเผา จนเป็นที่แพร่หลายมาถึงปัจจุบัน ทั้งนี้ “ชามไก่ลำปาง” ได้รับการขึ้นทะเบียนเป็น GI ตั้งแต่ปี 2554 เนื่องจากเป็นสินค้าที่มีคุณภาพ

มีคุณลักษณะโดดเด่น และมีชื่อเสียง เชื่อมโยงกับแหล่งภูมิศาสตร์และภูมิปัญญาการผลิตในพื้นที่ ซึ่งกระบวนการผลิตตามที่ขึ้นทะเบียน GI ไว้กับกรมฯ

สถานการณ์ล่าสุด

จะครอบคลุมผลิตภัณฑ์เครื่องปั้นดินเผาประเภทเครื่องใช้บนโต๊ะอาหาร และผลิตในพื้นที่จังหวัดลำปางเท่านั้น โดยมีขั้นตอนสำคัญในการผลิต คือ (1) ใช้วัตถุดิบหลักเฉพาะถิ่น ไม่ใช่ดินทั่วไป

แต่ต้องเป็นดินขาวลำปางผสมกับดินดำ และวัตถุดิบอื่น ได้แก่ หินฟันม้า และทรายแก้ว จะได้เนื้อดินที่มีความเหนียวและแข็งแกร่งคงรูป (2) กระบวนการผลิตตามภูมิปัญญาท้องถิ่น

ขึ้นรูปด้วยเครื่องปั้น Jiggering ใช้มีดและฟองน้ำตกแต่งชิ้นงาน จากนั้นนำไปผึ่งให้แห้งหรือเผาที่อุณหภูมิ 800 องศาเซลเซียส (3) การวาดด้วยมือเป็นลวดลาย “ไก่ ต้นกล้วย และดอกโบตั๋น”

มุมมองและผลกระทบ

อยู่ร่วมกัน โดยใช้สีสำเร็จรูปที่ได้มาตรฐาน แล้วนำไปเคลือบ โดยน้ำเคลือบมีส่วนผสมของหินฟันม้า ทรายแก้ว ดินขาว และหินปูน จากนั้นนำไปเผาอีกครั้งที่อุณหภูมิ 1,200 – 1,250 องศาเซลเซียส

เป็นเวลา 6 – 9 ชั่วโมง ส่งผลให้เนื้อเซรามิกมีสีขาวนวลตามธรรมชาติ สีสันลวดลายติดทน มีคุณภาพและมีอายุการใช้งานยาวนาน เพราะผ่านกระบวนการผลิตและควบคุมคุณภาพตามข้อกำหนดของสินค้า GI

ปัจจุบันมีผู้ประกอบการที่ผลิตชามไก่ลำปางราว 10 ราย มีปริมาณการผลิตประมาณ 2,600 ชิ้นต่อปี ทั้งนี้

ข้อมูลจากแหล่งข่าว

ผู้ประกอบการที่จัดทำระบบควบคุมคุณภาพสินค้าและผ่านการประเมินของคณะกรรมการตรวจสอบจะได้รับอนุญาตให้ใช้ตรา GI ไทยบนผลิตภัณฑ์หรือบรรจุภัณฑ์ที่จำหน่ายเป็นเวลา 2 ปี

เมื่อครบอายุสามารถยื่นขอให้มีการตรวจประเมินรอบใหม่เพื่อขอใช้ตรา GI ได้อย่างต่อเนื่อง โดยจะเป็นหลักประกันให้ผู้บริโภคมั่นใจได้ว่าสินค้า GI

นั้นมีการควบคุมคุณภาพอย่างเข้มข้นและสามารถตรวจสอบย้อนกลับถึงแหล่งผลิต ที่แท้จริงได้ นางอรมน กล่าวย้ำถึงขอบเขตการคุ้มครอง “ชามไก่ลำปาง” ว่า

พระราชบัญญัติคุ้มครองสิ่งบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์ พ.ศ. 2546 มีวัตถุประสงค์เพื่อป้องกันไม่ให้ประชาชนสับสนหรือหลงผิดในแหล่งกำเนิดของสินค้า โ…

อ่านรายละเอียดต้นทางได้ที่ มติชน