นักวิจัยสหรัฐฯ ใช้ AI ออกแบบ “ไวรัสชนิดใหม่” สำเร็จครั้งแรกในโลก!

นับเป็นครั้งแรกที่นักวิทยาศาสตร์สามารถใช้ AI ออกแบบจีโนมของไวรัสทั้งชุดได้สำเร็จ ไวรัสชนิดใหม่ที่ถูกสร้างขึ้นมีทั้งหมด 16 ชนิด โดยออกแบบมาเพื่อให้ติดเชื้อแบคทีเรีย

รายละเอียดเพิ่มเติม

และไม่มีความเสี่ยงต่อมนุษย์ นักวิจัยระบุว่า ความสำเร็จครั้งนี้อาจถือเป็น “จุดเปลี่ยนครั้งสำคัญอย่างยิ่ง” ของวงการวิทยาศาสตร์ และอาจนำไปสู่ยุคใหม่ของการรักษาโรค อย่างไรก็ตาม

ผู้เชี่ยวชาญเตือนว่า ความสามารถในการออกแบบไวรัสด้วย AI ก็นำมาซึ่งข้อกังวลด้านความปลอดภัยและความมั่นคงทางชีวภาพอย่างเร่งด่วนเช่นกัน ปัจจุบันเครื่องมือ AI มีความก้าวหน้าอย่างรวดเร็ว

และก่อนหน้านี้ถูกนำมาใช้ในการออกแบบยาปฏิชีวนะชนิดใหม่แล้ว แต่การออกแบบไวรัสที่สามารถดำรงการทำงานและเพิ่มจำนวนได้จริงตั้งแต่เริ่มต้นนั้นถือเป็นโจทย์ที่ซับซ้อนกว่ามาก ไบรอัน ฮี

สถานการณ์ล่าสุด

ผู้ช่วยศาสตราจารย์จากมหาวิทยาลัยสแตนฟอร์ด กล่าวว่า ความสำเร็จครั้งนี้ถือเป็นก้าวใหม่ของขีดความสามารถในการออกแบบสิ่งมีชีวิตด้วย AI “นี่เป็นครั้งแรกที่เราใช้ AI

เชิงกำเนิดในการออกแบบจีโนมทั้งชุด ซึ่งเป็นสิ่งที่สามารถเพิ่มจำนวนและทำหน้าที่อื่น ๆ ภายในเซลล์ได้ นี่เป็นดินแดนใหม่สำหรับเรา” ฮีกล่าวกับ BBC

เทคโนโลยีดังกล่าวทำงานในลักษณะคล้ายกับโมเดลภาษาขนาดใหญ่ หรือ Large Language Models เช่น ChatGPT ที่คาดการณ์ลำดับของข้อความ แต่ในการทดลองครั้งนี้ โมเดล AI ที่เรียกว่า Evo1 และ Evo2

มุมมองและผลกระทบ

ถูกนำมาใช้เพื่อคาดการณ์ “ภาษาของชีวิต” แทนที่จะเป็นภาษาในรูปแบบคำพูด นักวิจัยฝึกโมเดลด้วยรหัสพันธุกรรมจากไวรัส แบคทีเรีย พืช และมนุษย์

ก่อนนำโมเดลมาปรับแต่งเพื่อออกแบบไวรัสชนิดหนึ่งที่เรียกว่า แบคเทอริโอฟาจ (bacteriophage) หรือฟาจ ซึ่งเป็นไวรัสที่ติดเชื้อเฉพาะแบคทีเรียบางชนิด

ทีมวิจัยจากมหาวิทยาลัยสแตนฟอร์ดคัดเลือกแบบจำลองที่มีแนวโน้มประสบความสำเร็จมากที่สุดจำนวน 302 แบบ ก่อนสังเคราะห์แบบจำลองเหล่านั้นขึ้นในห้องปฏิบัติการ ผลการทดลองพบว่า มี 16

ข้อมูลจากแหล่งข่าว

แบบที่สามารถทำงานได้จริงและมีประสิทธิภาพในการทำลายแบคทีเรีย E. coli ซามูเอล คิง นักศึกษาปริญญาเอกจากห้องปฏิบัติการดังกล่าว กล่าวว่า

ทีมวิจัยเริ่มรู้ในช่วงเช้ามืดว่าไวรัสฟาจที่ออกแบบโดย AI สามารถทำงานได้จริง นักวิทยาศาสตร์นำฟาจไปใส่ในจานเพาะเชื้อที่มีชั้นแบคทีเรียเติบโตอยู่

จากนั้นเฝ้าสังเกตสัญญาณว่าฟาจชนิดใหม่กำลังทำลายแบคทีเรียหรือไม่ “เราเริ่มเห็นจุดใส ๆ ปรากฏขึ้น และมันน่าตื่นเต้นอย่างมาก” คิงกล่าว เมื่อผลการทดลองถูกนำไปแบ่งปันกับทีมวิจัยทั้งหมด

ห้องทดลองก็เต็มไปด้วยเสียงปรบมือโดย…

อ่านรายละเอียดต้นทางได้ที่ ข่าวสด