ผ่าวิกฤตงบประมาณปี 70 รัฐต้องบริหารให้เหมือน ‘เงินกงสีก้อนสุดท้าย’ ของบ้านเรา

‘งบประมาณแผ่นดิน’ เรื่องที่ดูเหมือนไกลตัวและใกล้กับชีวิตของคนไทยทุกคน โดยเฉพาะช่วงเวลาปัจจุบันนี้ ที่ประเทศไทยกำลังเผชิญความท้าทายที่สุดของการบริหารจัดการงบประมาณ ซึ่งเป็นเสมือนระเบิดเวลากำลังนับถอยหลังอย่างช้าๆ ประเด็นสำคัญ ภาพรวมงบประมาณฯ ปี 70: ‘มะเร็งเรื้อรัง’ ท่ามกลางข้อจำกัด บริหารงบให้เหมือน ‘กงสี’ ก้อนสุดท้าย รัฐห้ามสุรุ่ยสุร่าย ปฏิรูประบบราชการ: มาตรการเร่งด่วน ‘ห้ามเลือด’ ประเทศไทย ‘เจตจำนงทางการเมืองของผู้นำ’ คือปัจจัยความสำเร็จ ทางแยกของประเทศที่รอไม่ได้ THE STANDARD สนทนากับ เพียงพนอ บุญกล่ำ อดีตนักกฎหมายซึ่งก้าวสู่สนามการเมืองในบทบาททีมบริหารรัฐบาลประชาชน หรือ The Professionals ด้านการปฏิรูปภาครัฐ โดยปัจจุบันเธอมี 2 สถานะหลักในสภาผู้แทนราษฎร คือ ที่ปรึกษาผู้นำฝ่ายค้าน และกรรมาธิการวิสามัญพิจารณาร่างพระราชบัญญัติ (พ.ร.บ.) งบประมาณรายจ่ายประจำปีงบประมาณ 2570 ของสภาฯ ด้วย ผ่านมาร่วม 5 สัปดาห์ของการพิจารณางบประมาณแผ่นดินผ่านกลไกกรรมาธิการ เธอมองเห็นภาพรวมของวิกฤตงบประมาณแผ่นดินในมิติใดบ้าง และมีข้อเสนอแนะใดฝากถึงรัฐบาล ซึ่งเธอยอมรับว่า ‘มองเห็นความพยายาม’ แต่ยัง ‘ทำให้ดีกว่านี้ได้’ ตลอดจนความเห็นต่อกระบวนการปฏิรูประบบราชการขนานใหญ่ที่กำลังก่อรูป ภาพรวมงบประมาณฯ ปี 70: ‘มะเร็งเรื้อรัง’ ท่ามกลางข้อจำกัด เพียงพนอมองว่า ความพยายามในการจัดทำงบประมาณปีนี้ แม้จะมีการนำโครงการที่เคยซ่อนอยู่ ‘ใต้โต๊ะ’ ขึ้นมาจัดสรรอย่างโปร่งใสมากขึ้น แต่นั่นยังไม่เพียงพอ เมื่อเทียบกับข้อจำกัดทางเศรษฐกิจที่ประเทศกำลังเผชิญ โดยเธอได้ยืมคำของ เอกนิติ นิติทัณฑ์ประกาศ รองนายกรัฐมนตรี และรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง มาบรรยายสถานการณ์ด้านงบประมาณของประเทศในปี 2570 ดร. เอกนิติบอกว่า เราเป็น ‘มะเร็งเรื้อรัง’ ซึ่งแสดงว่ารุนแรงมาก สิ่งที่ดิฉันได้เห็นคือ แม้จะพยายามหยิบเรื่องที่เคยอยู่ใต้โต๊ะขึ้นมาบรรจุในงบประมาณแล้ว แต่เรายังทำให้ดีกว่านี้ได้ พอไปแกะดูก็จะเห็นว่า งบบุคลากรรัฐมันตัดไม่ได้ แต่ในงบที่จัดสรรไปแล้ว ต้องตั้งต้นว่า โครงการที่ทำ เงินที่มีจำกัด ต้องใช้ให้เกิดประโยชน์และนึกถึงอนาคต เพียงพนอตั้งข้อสังเกตถึงการลงทุนในเมกะเทรนด์โลกอย่าง พลังงานสะอาด รถยนต์ EV หรือแม้แต่เทคโนโลยี AI และ Data Center ว่า รัฐบาลต้องตอบคำถามให้ได้ว่า ‘ประเทศไทยได้อะไร?

’ บริหารงบให้เหมือน ‘กงสี’ ก้อนสุดท้าย รัฐห้ามสุรุ่ยสุร่าย เธอเสนอแนะว่า รัฐบาลสามารถ ‘ทำให้ดีกว่านี้ได้’ ในแง่การบริหารจัดการงบประมาณ เพียงพนอย้ำว่า รัฐบาลควรใช้เป้าหมายเป็นตัวตั้งเพื่อดูว่า ในแต่ละโครงการที่มุ่งจะผลักดัน ประโยชน์สุทธิเหล่านั้นตกถึงประชาชนหรือผู้ประกอบการ SME หรือไม่ การลงทุนโครงสร้างพื้นฐานระยะยาวอย่างระบบสายส่ง (Smart Grid) หรือระบบขนส่งมวลชนอย่างรถไฟรางคู่ ดูจะเป็นสิ่งที่สะท้อนถึงอนาคตที่ยั่งยืนมากกว่ากระแสฉาบฉวย ในฐานะคนที่อยู่ในห้องกรรมาธิการงบฯ จะบอกว่ารัฐบาลยังทำให้ดีกว่านี้ได้ โดยเอาเป้าหมายเป็นตัวตั้ง คิดว่าถ้…