“12 พระราชกรณียกิจของสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ที่ทรงทำให้ไหมไทยเป็นที่นิยมไปทั่วโลก”
อัปเดตเมื่อ: 16 สิงหาคม 2569 เวลา 07:10อ่าน 3 นาที
ผ้าไหมไทยมิได้เป็นเพียงผืนผ้าที่งดงาม หากยังเป็นมรดกทางภูมิปัญญาที่สืบทอดจากรุ่นสู่รุ่น และหนึ่งใน
อ่านข่าวในหมวด ธุรกิจ เพิ่มเติมได้ที่ Thailand Paper
ประเด็นสำคัญ
ผู้ที่มีบทบาทสำคัญยิ่งในการอนุรักษ์และส่งเสริมผ้าไหมไทยให้เป็นที่รู้จักในระดับนานาชาติ คือ สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง
ผู้ทรงอุทิศพระวรกายเพื่อพัฒนางานหม่อนไหมและหัตถศิลป์ไทยอย่างต่อเนื่อง พระองค์ทรงฉลองพระองค์ด้วยผ้าไหมไทยในโอกาสต่าง ๆ ด้วยพระราชนิยมในผ้าทอของไทย
รายละเอียดเพิ่มเติม
อีกทั้งยังทรงเล็งเห็นคุณค่าของภูมิปัญญาชาวบ้าน จึงมีพระราชดำริให้มีการส่งเสริมการปลูกหม่อนเลี้ยงไหม การอนุรักษ์พันธุ์ไหมพื้นเมือง การย้อมสีธรรมชาติ ตลอดจนการทอผ้าไหมอย่างครบวงจร
เพื่อให้ผู้เลี้ยงไหมมีอาชีพมั่นคงและพึ่งพาตนเองได้ ด้วยเหตุนี้ พระองค์จึงทรงได้รับการเฉลิมพระเกียรติด้วยพระราชสมัญญานาม “พระมารดาแห่งไหมไทย”
ผู้ทรงทำให้ผ้าไหมไทยเลื่องชื่อไปไกลทั่วโลก ต่อไปนี้คือ 12 พระราชกรณียกิจสำคัญที่มีส่วนทำให้ไหมไทยมีชื่อเสียงและเป็นที่ยอมรับในระดับสากล
สถานการณ์ล่าสุด
จุดเริ่มต้นจากเหตุอุทกภัยใหญ่ที่จังหวัดนครพนม ในปีพุทธศักราช 2513 ภายหลังเหตุการณ์น้ำท่วมใหญ่ในจังหวัดนครพนม พระองค์ทรงเริ่มส่งเสริมการทอผ้าไหมให้เป็นอาชีพแก่ชาวบ้าน
โดยเฉพาะสตรีในชนบท เนื่องจากเป็นงานที่ใช้เงินลงทุนไม่มาก และอุปกรณ์ต่าง ๆ สามารถหาได้ในชุมชน การส่งเสริมการเลี้ยงไหมบ้าน พระองค์ทรงตระหนักถึงคุณค่าของการเลี้ยงไหมพื้นบ้าน
ซึ่งเป็นภูมิปัญญาที่สืบทอดมาตั้งแต่บรรพบุรุษ พันธุ์ไหมพื้นเมืองมีคุณสมบัติพิเศษในการดูดซึมสีย้อมได้ดี ทำให้ผ้ามีสีสันงดงามและเป็นเอกลักษณ์
มุมมองและผลกระทบ
จึงทรงส่งเสริมให้มีการพัฒนาและอนุรักษ์พันธุ์ไหมไทยให้คงคุณภาพ การอนุรักษ์ลวดลายผ้าไหมท้องถิ่น พระองค์ทรงให้ความสำคัญกับลวดลายผ้าไหมที่สะท้อนเอกลักษณ์ของแต่ละพื้นที่
และมีพระราชดำรัสกำชับคณะทำงานว่า “แม้แต่ผ้าถูเรือนก็อย่าได้ละเลย” เพราะผ้าธรรมดาในชีวิตประจำวันก็อาจซ่อนลวดลายโบราณอันทรงคุณค่าไว้ การกำหนดมาตรฐานหน้าผ้า 1 เมตร
แต่เดิมผ้าไหมทอมีความกว้างหลากหลายตามขนาดกี่ทอผ้า พระองค์จึงทรงแนะนำให้ปรับหน้าผ้าให้กว้างประมาณ 1 เมตร เพื่อให้เหมาะสมต่อการตัดเย็บเสื้อผ้าและเพิ่มมูลค่าให้กับผืนผ้า
ข้อมูลจากแหล่งข่าว
การออกแบบผ้ามัดหมี่ในผืนเดียวกัน พระองค์มีพระราชดำริให้ทอผ้าไหมโดยแบ่งเป็นลวดลายมัดหมี่ยาว 2 เมตร และผ้าพื้นอีก 2 เมตรในผืนเดียวกัน เมื่อใช้เส้นไหมที่ย้อมสีเดียวกัน
จึงสามารถนำไปตัดเย็บเป็นชุดสตรีที่มีความงดงามและกลมกลืน การพัฒนาคุณภาพการย้อมสี เพื่อยกระดับคุณภาพผ้าไหม
พระองค์ทรงส่งเสริมให้ช่างทอเข้ารับการอบรมการย้อมสีกับหน่วยงานราชการในกรุงเทพมหานคร แล้วนำความรู้กลับไปพัฒนากระบวนการย้อมสีในชุมชนของตน การสร้างสรรค์ชุดสีไหมใหม่
พระองค์ทรงพระราชทานแนวคิดเรื่องการทดลองใช้โทนสีใหม่ ๆ แก่ช่างทอ โดยพระราชทานชุดสีไหมเพื่อให้ทดลองสร้างสรรค์ผลงาน ก่อนนำขึ้นทูลเกล้าฯ ถวายเพื่อทรงพิจารณา
จนเกิดเป็นผ้าไหมมัดหมี่แนวใหม่ที่มีสีสันงดงามอ่อนหวาน การจัดประกวดผ้าไหม เพื่อกระตุ้นให้เก…
อ่านรายละเอียดต้นทางได้ที่ ไทยโพสต์
